# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0031
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0031?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 11
# Folio 16r, page id 00069350:0031
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00069350&page=31
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
# Lines: 52 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

lege aliqua a creaturis imposterum servanda sic affecit et hactenus perfecit creaturas
deis
sie ipsa affecii, ut jam ex ipsarum natura (concursu tamen necessario accedente) observatio
S.CC
deo tantum Conservanda uit quod observatios et concarsa adja necessario accedente olfercatio
legis consequitetur
(B) Ut melius appareat discrimen inter
id
id quod per divinam voluntatem praeternaturalter
et naturaliter fat et id quod fit ex lege insita
rebus, seu naturaliter; sumamus Exemplum,
et fingamus Deum velle ut corpora circaterrestria
terram tendant ad ejus centrum, nec nullo tamen
F
erra
tamen mechanicum ad id praestandum  adhibiros artificio
ris
debet
artificium; tunc id non potest praestari nisi
extraordinaria dei opera vel ope forsan alicujus
angeli sive intelligentiae quales orbibus olim
affigebantur. Sed si dens velit ut corpora
are à centro recedere conentur et faciat
 non +
tantum concitari ipsa in motum ab evagatione
autem prohiberi; utique in circulum ibunt ciruitum agentur,
cujus consectarium est conatus recedendi a
centro x unde consequens est, ea in quibus V
conatus minor est, a caeteris ad centrum
compelli. Ut igitur aliquid transitorium dic fiat
at naturaliter, non sufficit dei decretum primaevum Dei decretum
a
jussum aut voluntas, sed oportet aliquid statim a deo in rebus productum
penmanens a deo in rebus productum esse, unde quod nunc fit
esse, ex quod illud transitorium possit explicari
(14) Certo modo dici potest vim insitam rebus
esse ipsam divinae voluntatis efficaciam, si recte intelligas;
recte intelleeram, nempe proximum dei
jubentis effectum, quo fit ut lex jobens decretum jubens de futuro
pro de pretanite jam sit efficax de praesentii
efficiens scilicet ut aliquid ex quo tesse
statim aliquid, ex quo legis futura observatio
consequatur.
Vis (15) vis non est  res imaginationi
subjecta, unde nec debet ejus peti explicatio
imagenabilis sed tantum intelligibilis probando quam consequimur,
nem reddendo ejus rationem. Et hoc ipsum  Unde etiam leges motuum
non possunt explicari ex mere Geometricis, sed oportet accedere metaphusfica.
ut adeo physica dint combinatio metaphysicae cum mathesi.
(id est miraculo)
qui  tendat ad centrum
nec a centron