# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0041
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0041?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 11
# Folio 21r, page id 00069350:0041
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 22v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00069350&page=41
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
# Lines: 89 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Ei oneesconti 
prima philosophiia ocasione eoum quae circa priores
de ipsius dynamicis et pristia philoso phiae
G. G. L. Consideratio ad ea quaea V. Cl.
Tomo l. nuper
Ioh. Christoph. Sturmio in physicae Electivae ciranuper
circa sententiam ejus de Dynamicis in bis Actis expositam
sunt dicta  nuper sunt dicta
is egregii
Expectatae diu Physicae Electiva virile
loh. Christoph. Sturmii Tomus primus tandem ad manus
meas pervenit. inspexi avide, et multum unde ba Utilitatis nobis provenire agnosco
nasci video
fragis nobis polliceor, dum floriferis ut apes in saltibus
veliu
omnia libans optimum  doctrinae mel constipat. Itaque caeteros tomos mature se qui
Sed inprimis laudo, quod summum physicae verae scopum
passim, et justa etiam dissertatione annexa inu inculcat,
ut ad cognitionem et dei amoremque excitemur. Porro cum
sibi persuaserit huic fini plurimum conferre si agnoscatur
Materiam esse substantiam omnis actignis expertem, in
qua proinde omnis actio, sit actio solius Dei quae pati tantum
possit, agere vero non possit,  et omnem Actionem quae
deprehenditur in materia esse Actionem ipsius Dei, quam
opinionem etiam amplexi sunt, qui systema causarum occasionalium
(quod vocant) tuentur; miratus est vir doctissimus, a me diversa
 mihi diversa probata videri, cum de Notione s substantiae et dynamilis.
alia omni
 in Actis ipsinibus Eruditorum Lipsiensibus disererum, Mannsma biaonda deta
Et cum per amicum sententiam meam exquisivisset, egoque
respendissem, et replicanti inst insistenti iterum respandissem reposuissem
nos
visum est illi discrimen magis in loque posse utramque sententiam conciliari
conciliari, iis coeda transmissis, quae in secunda responsione.
indicaram credo quod ees rati ea non satis examiasse vel prosecatus esset
quae in recunda responsion fuerant adductaet
ad naturam extensionis et materiae distinctias quam hactenus factum est
explicandam A itaque in cap lib. 1. cap. 3. Epilogo artic. 5. pag. 1. 19. 120
quaedam a me dicta ecensns concessaque recensens, concludit hinc
satis apertum videri ex duobus verbotenus discrepantibus initis,
eadem nos deinceps via ad ea haec verba subjicit:
Ut satis apertum videatur, ex duobus verbotenus disere pantibus
initiis, eadem nos deinceps via ad eandem collimare metam:
id quod hoc loco monere Lectores meos consultum duxi, non
invito credo viro laudatissimo, ne quis eorum occasione
forte allegati moniti, in demonstrationis nostrae cursu
haereat, et auteritate tanti viri remorari se patiatur
Ego Equidem verissimum est nos ad eandem collimare metam,
 ad noscendum naturae autorem dirigatur
psa via et ab ratione 
po degten
rationem habendam putavit. Quoniam tamen non per omnia
in re magni momenti nos adhac dissentire arbitur, fortusse ad
nos in modo destindtum scopum efficiendi altingendis
_ in modo attingendi praefixum nobis scopum valde differre
d
meo judicio videmur, et magni res momenti est fortasse
expendi merentur rationes meae quibus confici p indim subindicavi
quae attuli ad materia et ex de natura extensionis et materiae,
ex quibus intelligi puto, mater quod in corpore vel materia
mere passivum est, pro substantia haberi nullo modo posse,
Equidem Dii Divi neque adeo substantiam corpoream  materialem
vel mere passivam posse concipi neque adeo Deum solum agere,
etsi solus tribuat vim agendiF Et  concedit quidem divina virtutis
quasi particulam corpori jam formato ac divinitas acto, eam literis admiltere se i
ipsam virtutis divinae, i ita (particulam si s Nam quod ne monente
moniris meis concedit co se nunc concedere ait dinae vir doctissimus, divinae
virfutis particulam (si ita fas sit loqui) corpori quod agit i tanquam
protium toaui p ron tantur potes A se eaam rebere qud ma ceacelia spsratu
emendatione
exemplaria
M
exemnta
Cvalde expeto:
Martii 1b94. et April. 1b9
dissererem
s.
corpora
Aliud est mateniam
non nisi actat agere, aliud
agere nullo modo. Et aliud
est mateniam ut materialio
non nisi divina virtute
moveri posse, aliud et
Et verissimum sut
nec nullam
vim, accii
pere dum
moventur