# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0048 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0048?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 11 # Folio 24v, page id 00069350:0048 # Scan: The same scan as fol. 23r (00069350:0045), where its text is given. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00069350&page=48 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000048.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine # Lines: 100 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. quibus liquido traditis longe alia nobis, quam vulgo feruntur Schola de Systemate universi ideae nascentur. Equidem schos recte agno verant Actioneh esse hupporitorum, heu omne agens esse Substantiam hingularem, sed fortasse non hatis per viderunt, q quod e de converso etiam necesse sit omnem subitantiam hingularem conti nue agere; et cur non magis detur eorpus torpens, quam locus vacalus; corpus sine vita et motuquam epatium eine materia vacuum formarum, quam vacuum conporum: quonum sol demonstrationem qui non habent illi nec hatis in prima phu losophiae interiora penetranunt. Unde minie mirum eet epine sam postalios veteres et medios eo esse progressum ut Deum tolum propesitis ab ipso GC. Confiderationes adea quae de otinsdna micis et primae philasas emendatione G. G. L. Continuatae Considerationes de Dynamicis et emendatione primae philosophiae, occasione eorum quae circa considerationes priores a V, Joh Christoph. Sturmio in phys no l. nuper sunt dicta. ab ejus autore Viro Glarissimo nuper sunt dicta Expectata diu Phyricae Electivae viri egregiis Autore suo, Viro egregio dignae Joh. Christoph. Starmii Jomus primus tandem admanus meas pervenit. Inspexi avide, et multum inde utilitatis nobis pro- venire agnosco, dum floriferis ut apeh in zaltibus omnia libans, optimum doctrinae mel constipat. Itaque cateres Fomos mature se qui valde velim, sed in primis laudo, quod cummum phs sica verae gcopum passim, et justa etiam Sissertatione annexa inculeat, un ad cognitionem et Dei amoremque excitemur. Porro cum sibi persuaserit huic fini plurimum conferre, ei agnos faceret omnium reram substantiam, caetera tantum transitorias catur Materiam eese substantiam quae pati tantum possit modificationes dejiantores vero systematis causarum cucationa, agere vero non possit; imo omnem Actionem quae deprehen lium, non percipientes in quo conhistant hubstantiarum commer, ditur in materia, esse Actionem ipsius dei, quam opinionem eia, eo redisse, ut crederent Deum holum agere incorpora, imo Deum etiam amplexi sunt, qui syftema causarum occalionalium perpetua ut sic dicam novatione rebus prater naturam egrum n aliquid im primere, per ae sese alius accommodent; ita ut Deus exdecreto quodam huo brachium meum moveat me volente; et vicissimu in Mente mea sensum lucis aut eolarum, quotieh objecta sunt praesto, efficiat qua ratione perpetuam in res violentiam exerceret semperus opu reformaret euum, quod deo dignum non est cum nec in auto matopoeo probetur. Ret sane continuo à Deo dependent et prodie cuntur, sed modificationes earum naturaliter expropriit ipsa num legibus nahcantur semel et sufficienter datis. Unde com (quod vocant) tnentur; miratus effvir doctissimue mihi alia omnia probata videri, cum de Notione substantia et dus namicis imactis Eruditorum Lipsiensibus, Martii 1694, et April. 1695 dissererem, et materiam, a viactiva geparatam, non esse substantiam dicerem. Et cum peramicum genten, tiam meum exquisi visset, egogue respondissem, et insistento nac s facile conciliari posse sententias nostras. iterum reponsnissem; visum est illi fucile posse noe cunciliam esset qu mea ade itaque in libria. Cap. 3. E pilogo, artic. 5. pay. mercium substantiarum unioue animae et corporis (quae prol IIy. 120. quaedam a medicta conssag recensens initis haec subjicit. anigmate hactenus) haberi solita est solita) longe alia ratione ex Ut hatis apertum videatur ex duobus verbotenus discrepan, plicari poteht et debel; ut simul De lignissima, et distincte admo tibus initiis, eadem nos deincepe via ad eandem collimare metam: uod clariusque quam quis facile dumt a mente nostra intelligatur. quodjam alias exponere coepi, id qod hoc loco monere lectores meos consultum duxi, non Hoc loco autem et hac et alia innuere, paucisue multa complecti invito credo viro laudatissimo ne quis eorum, occasione forte volui quoniam mini cum viro praclaro et profundis meditatio nibus apto, optimey animatores est et cui multib verbis non et allegati moniti, in demonstrationis nostrae cursu hareat, et opus; qui si omnia quae hic attigimus qua solet attentione anim auto ritate tanti viri remotari se partiatur. Equidem ve, et judicii matunitate expendet, facile vim eorum perepiciet, et rissimum est nos adeandem collimare suctam, ut Hatura cogni, quid in necessu habeant per se agnoscel, praetertim prioribue tio ad noscendum naturae Autorem dirigatur; et gratias habeo ne editis sive per literas communicatis conjungere dignetur. viro doctissimo, quod aliquam meorum nonitorum rationem ha enim Omnia e conepirant aesese confirmant, ueque adeo ut dubita bendam putavit. Quohiam tamen in ipea via et ratione albin, tionibne quae philosoplis erucem figere visae hunt (qualeh peculi gendi prae sixum nobis scopum valde, differre meo judicit videnur arilibno eleganter collegit Bernierius, quem instripsit Doutes sur et magni res ipsa momenti est, ideo efortasse expendimerentur la philophiae) hinc solide salis fiere, et nunc deman tam philosophis prinan, quam pusiam generalem ad scientia cortitudinem firmis demonstrationi brs evehi posse existimem. Spero hac etiam non prarens displici rib indieav quae attuli de natura extensionis et materiae, quae inservitura ad inteligendum exquibus intelligi pato, quod in corpore vel materia mere pas sivum est, pro subetantia haberi nullo modo posse, neque Ecibetan, tura alteri viro celeberrimo qui ante aliquot annos; ad explican tiam corpoream vel matervalem mere mere passivam posse conciu gri pi neque adeo Deum solum agere, etsi solus tribuat vim agendi. sanc monuerat circa mea, e anm adveren quod miliserius suit Aliud eet corpora non msi actar agere, aliud agere nullo modo: et fuit animadversum.. Nunc autem nihil ipsi scrupuli circa quaesita superfuturum arbitror, praesertim si jam mecum agnoscat, etsi altiora illa principia ad mittamus, quod inter nos ratum est, non ideo minis tamen a aliud est materiam et materialia non nisi divina virtute moveri omnia specialia naturae corporeae phaenomena nechanice explicari posse, et hactenus ut cum recentioribus posse aliud nullam vim accinere dum moventur. Nam quod in liter pugnemus necesse non esse, modo vitalis phih physicae necessitas fructusque asseratu velapplad siun vel negectur rih amitbere scait vir doptissimus, divinae virtutis particulam, Tametsi schediosma praesens pro Actis eruditosium conceperum matui tamen postea, ut ab ipso domino celeberrimo si ita fas sit logui, corpori in quod agit tanquam propriamtri sturmio viro celeberrimo examnaretur. stalia enim non, brvi non tantum posse, sed etiam (quod num concederese addit) tax tamge tis indagan rad t1 na xsanc ut intelligamus = occasione voluntatis in mea mente existentis expectet