# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0057
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0057?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 11
# Folio 29r, page id 00069350:0057
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00069350&page=57
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
# Lines: 57 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Joh. Christophorus Sturmius
ad silium
Mathereos Profesiorem Guelfer-
bytanum.
X Veorca ANer LuBNuTZI continuatione Dijnamices, quam
ipsequidem volente, ad me curasti mense Julio praesentis arni
hoc praeprimis evidenter perspexi, et hic ingenue nunc agnosco,
nos equidem ad eandem ambos collimare metam (quod ipse dicit
esse verissimum) in ipra via vero et ratione istam attingendi
valde adhuc differre; contra ac antehac, procli viore in con
ciliationem animo. credideram, cum eas suae hypotheveos partes
nondum ita clare proposuisset in prioribus, quas ad me dederat si
teris, ac in hac Dynamices suae continuatione nunc facere digno
tus est: FX quo illud concludere pronum fuit, consultius fore
si in ulteriorem cum ipso disputationem prius haut descendam,
quam is et haec et alia, quae hactenus vulgare forte distulit, supposita
per hasce continuationes ad Acta Erudatorum communicandas,
plenius exposuerit. Quamobrem non est, cur praesens hoc Schediqu
ma, quod pro Actis Eruditorum se concepisse scribit, ulteriuc
distineat ae publico communicare tardet; gratum tamen misi
facturus, si hoc breve monitum meum laudatissimo suo Schedias
mati subjungere non dedignetur.
De caetero, quantum nunc vides
in sequentibus maxime differimus: Agnoscimus utrique. (orposa non
nisi acta agere, et hoc ipso ne ego quidem statuo ea nullo modo a
re, cum actum agere sit utique aliquo modo agere; sed hic agendima
dus respectivus tantum est, et si scapham appellare scapham ve
limus, est mera passio, qua mediante vis agentis redundat in ali–
ud una patiens: prout e.g. dum lapidem moveo mediante bacula
(quo exemplo jam olim usus est stristoteles) baculus respectu lapidis
moti concipitur ut movens, tametsi revera non ipse moveat lapi-
dem, sed moveatur tantum, et mediante ipso etiam lapis, ab una
quidem eademque virtute manus meae, quam interim ut opiginali
er moventee concixio.
Agnoscimus. 2. utrique, materiam et
nover
materialia non nisi divina virtute iposse, sed differimus in hoc, quod
Vir celeberrimus existimet, eo ipso dum moventur aliquam ea vim
accipere; ego vero putem, siquidem, uti videtur, per hanc vim acce-
ptam intelligat vim vereactivam, qua, sibi jam propria et a Divine
virtute motrice distincta; deinceps allia moveant, id penitus esse
impossibile: quia demonstrase me credo n Physica electiva, materi–
am et materialia non esse capacia virtutis activae vere talis, et a di
vina virtute distinctae, sed unica. solaque divina virtate motrice, et
primum vg. materiale, et per pritmum mere passive se habeus, etiam
secundum ipsi contiguum aut connexum et. moveri, ita ut primum illud
improprio, tametsi necepto, loquendi modo movisse secundum, dicatur
verum non nisi patiendo et motum movisse, h. c. absolute proprio
loquendo non movisse, aut nullà sua virtute, quam à DEo movente
accexisset abillius vintute jam diversam, movisce; sed motricem Dei
virtutem in se agentem, per se in aliud una movendum transmisisse
non aliter ac ponderis in horologio vis gravitans unica et sola (qua
interim ut mere activam considero) non solum primae rotae, sed peu
hanc etiam secundae cum illa connegae et implicitae, similiterq tertiae
movendae sufficit, ut opus nequaquam sit, sel in secunda vel din prima
rota novam activé movendi virtutem à pondere moveute dueptas
supponene, ab ipsa ponderis virtute movente distinctam, maxime cum