# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0038
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0038?run=74
# Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124)
# Folio 20, page id 1040780814:0038
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=38
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
# Lines: 52 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

2C
ASTRONOMTA PAYSTCK
ArcuS B D est mensura anguli B L D, qui aequalis est ansulos L Y.
comprehenso sub rectis ex Lunx centro ad Solis e Terrx centra
ductis: Nam  aqualibus angulis SL D, FL B (quippC rectis) ad.
datur communis D L. Y, conficientur aequales. Sed ad Tempus dacum
innoteseit angulus quo L una distat a Sole, nempe L F S; adeoque _
SF. Y ejus complementum ad duos rectos: Nam distantia Lunxe à
Terra tam parra est respectu distantia Terra a Sole, ut recta F S.
T. 5, a Terra e Luna ad Solem ducta, poltint pro parallelis haberi.
Fiat ut duplum radii ad sinum rertum anguli T L S, ita B A ad B F.
Porro, cum Luna hemispharium e Terra visum appareat circulus,
quod Cilobo e lonsinquo spectato continsit, ut in Opticis docetur.
Sit A M B N Circulus Discum Luna reterens; idem
nempe qui prius factus est per sectionem Lunxe cum
plano super a B crecto, adeoque eodem centro L, cd-
demque diametro cum illo descriptus. Ft quoniam
longinqua est Luna, videbuntur singula per rectas
recta L Y parallelas. Lt ideo erunt B F e A R, lati
tudines maxima partium illuminatae e obscurx in Disco Lunari
DuCatur diaMetEE M N ad a B normalis; _ aZC MajOTC M N, _
minore aequali dupla L B, describatur Semiellipss M P N: Frit
ML A N P. M Parsilluminata, M B N P. a vero Pars obscuraDisci Lu.
narIS A MT B N.
Nam illustrationis superficiei Lunxe Spharica, per Sphaericum S0.
lem, terminus es circulus; et hic e lonsinquo oblique spectatus ap
paret FIlip(iS, cujus CemiaxeS L. MI, L F, ut ex Opticis Patet: Oblique
vero spectatur per T E, quoniam recta S L, illius plano normalis.
ad L. Y inclinatur; nisi in Plenilunio ubi coincidunt.
In problemate hoc construendo, suppoluimus dimidium Globi
Punx à Sole illuminari; dimidium etiam a spectatore rideri: quo-
rum neutrum est in risore verum: Nam quia sol quam Luna ma-
jor est, pauloamplius dimidio illustratur; ex quia spectator non di-
stat infinite, superficiei Lunaris portio paulo minor quam dimidia
videtur. Verum haec adeo Tunt minuta, ut merito contemni que
ant: FE PhasS Luna delincata, ut supra, obserratis latis respondit.
VE vero Schema cum calo congruat, linca B A, CUI M N COrMUa
junsens est normalis, in eo ponenda est stu, ut recta ad Solem di-
rigatur: Nam recta L A, ex T vila, coincidit cum L S ad Solem
tendente.
Similiter delincabuntur Planetarum inferiorum ec Martis Pha-
Ses, de quibus Prop. VI. _ IX. dictum est: Verum inicto casu, sI F
reserat aliquem e Planeris primariis, rectae TS, L. S inclinantur sen,
sibilicer ad inricem, ee criangulum constituunt.
PROPOSETTO RVTTI
anand Lua ex Opacitate Felluris Ombram projicientis
orta, sive lunae F lipsin exponere.
Cum Tellus sit corpus Opacum, patet ab illa lucido Soli expotica
Umbram
l
Vi
detor