# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0043
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0043?run=74
# Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124)
# Folio 25, page id 1040780814:0043
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=43
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
# Lines: 72 recognised, mean confidence 0.89
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

praedictu
a, cujus il
ajor Sol
AS B VerO
x Tentibit
TractuS,
Iustrat.
actenus
culum a
x SIL qu
C per
ntalis I
italem
distantid
decurtet
AL) a
otu, l
TCllure
in Tocu
parter
utem
i5 VmB1
de exilt
Il.
Omb
Ombra, aut Taltem Denumbra pars, in aliquem Telluris (quippe
Patis magnae) tractum incidet, ibique Relipsin Pocalem, aut Caltem
Partialem, efficiet: atque hoc sentu Solis Fclipses (apius celebran.
tur quam iptius Lunae. Verum Rclipses Solis, in dato Terra loco
risibiles, lonse sunt rariores quam Lunx; quia Luna Umbra mi
nor est Ombra Terra, adeoque illa datum Terrae locum non tam
Expe involrit, quam haec Luna partem aliquam.
SCHOLLOM.
Similia Phanomena in Tore e Saturno apparebunt: IIlorunt
nempe Satellites sire Luna, in Primarii sui Umbram immeria, de-
fciunt, quae Feliples nobis smiliter obserrantur, atque Fcliplesno
Ara Lunx exinde oblerrarentur. Ft vicissim, Satelles quiris inter
Solem Primariumque Cuum interpositus Umbram in Primarium
prosicit, qua ab oriente occidentem versus per ejus Dilcum, ma
cula instar, incedere ridetur. Verum horum Phaenomenon Duratio.
Ptases, Periodus, ec. varia sunt, e a similibus apud Terram vi-
LIS, e a Luna nostra profectis, diversa; pro diverstate Ombrarum,
Mocuum, de Magnitudinum, tam Primarii quam Satellitum.
PROPOSTTIO XX.
osmnetis Secundariis, Prop. =V. enumeratis, urcetur 
Vicomposa Ca Centripeta tendente ad centrum Prima-
ru, circa quem revolvitur, e ex Vi omni Acceleratrice, qu’à Pri
marius ursetur. Pt icitur Vires, quibus dicti Satellites in Orbitis
circum suos Primarios retinentur, tendunt versus suorum Prima-
riorum centra respective.
Ouoniam enim Toris ex Saturni Satellites aeguabiliter revolvun.
tur in Orbitis circularibus, Tori _x Saturno respectire concentricis.
Areas describunt, circa centra illa respectira, Temporibus (aequaliter
auctis) proportionales. Similiter si Lunx Orbita d circulo Terra
concentrico difterat; quo Lunaminor apparet, (hoc eAt, quo longius
a Ferra abest,) eo tardius circa Terram revolvitur, ita ut aequabi-
liter auxeatur Area, quam describit radius ad Terra centrum duetus.
Adeoque univertaliter, Satelles quiris e supra memoratis, radio ad
centrum sui Primarii Planeta ducto, Areas deseribit, circa centrum
illud, Temporibus proportionales. Si ergo intellisatur Systema cu-
sulris Primarii d circumrerolventium Satellitum urseri, secundum
lineas parallelas, Vi aequali e contrarid illi, qua Primarius, in Or
bita puncto ubi tunc ct, versus Solem ursetur; Primarius hiC Ver
sus Solem amplius non descendet; Sccundarii rero, cirea Prima
rium, persenc easdem quas prius Areas describere; id elt, quilque
Temporibus proportionales: (NNam (I COTBOTA MIOVCANEUN quomO.
docunque inter sc, ex a Viribus Acceleratricibus aqualibus, secun-
dum lineas parallelas, urseantur; vel, quod eodem recidit, (I Spa
tium, in quo corpOra haec motus suos exercent, moreatur unitormi
tCt
Cib
CL ALOMETRIOA LLEMENTA.