# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0055 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0055?run=74 # Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124) # Folio 37, page id 1040780814:0055 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=55 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000055.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine # Lines: 78 recognised, mean confidence 0.88 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Lil 73 GraduI x de 1ol ritur, ad n ad plata TeIluS et bi paral et (Ut su alio quo allelism olutione HUnC MU circa AXet alI 23 10 et CirCU Xter mOt em delata l LLCM. m. 18 ent Det C5, Patu Tunt, Iydiotu xem in intel a molu aica Sit ebit; et dF na n Senita 20105 _E GEOMETRLCR PLEMENTA. lum elevatam, magis aut minus pro quantitate Vis Centritura Sphaeroides haec figura s sore Lelelcopio obterratur: in Terri (cum hanc cise cempicere non detur) experimentis crincitur. SCHOLTUM. DICuE fgura Sphaeroides ex rotatione corporis circa proprium Axem, e partium Duiditate consequitur; ita vicittim, ex figura ilta Obetraca ous circa Axem, _ partium Auiditas (saltem olim) lesitime concluduntur. eROPOSTTIO LAAI. Flaenomena orsa d Motu Lelluris Diurno circa Aem, e T et In pracedentibus ostensum est, qualia forent Phonomena NotIS Solis ee Planctasu e Tellure visorum, si Tellus esset punctum: Sol nempe ab occidente in oxientem progredi inter Fixas rideretur; Planeta vero nunc prosredi, nunc regredi, pro Telluris de Plancta cujusque litu. Verum cum Tellus corpus sit opacum, Obserratoris relpectu, latis amplum; ejus Cuperticici (licet sphaerica) pars exisua, qua (ub rilum prope hanc haerentem sinul venit, in planitiem ex tendi ridebitur. Cumque oculus undiquaque Calum libere cireum. spectans risu detiniat superticiem sphaericam caram, Telluri, aut potius oculo, concentricam; haec in partes duas aequales diridetur à dicto superticiei Telluris Plano, (quippe per centrum ducto;) quarum altera visui patet, altera propter Telluris opacitatem latet. Ouoniam vero Tellus cirea Arem rotatur, huic insictens Specta- tor, dictumque Planum Puum, hemispharium Caelorum sibi visum ab inriso disterminans; (quod Forison illi dicitur,) simul in eandem plasam (nempe orientem) rOtatuE. Inde versus ortum posita, prius inconspicua, retesuntur, propter ITorixontem intra illa quati (ubs dentem; ex alia versus occalum resuntur, ITorizonte supra illa clerato. Ft ideo Spectatori, cui solenne eA Locum tuum pro immoto na- Bere illa Tupra FToricontem ascendere ridebuntur sre oriri, haec intra cundem descendere sire occidere: unde e Plagis iltis nomina Tunt imposica. Cumque motus Telluris, Timul e huic astiri Spectatoris cujusque tlorizontis, aquabiliter perpetuo circa cundem Arem de versis eandem plasam fiat; omnia omnino COrpOra eE Phaenomena, qua eundem motum non participant, (hoc est, qua a Terra penitus lepa- rata TunE,) Pari tempore, at versus partes opposicas (ab ortu lc. in occalum) unitormiter moveri ridebuntur; iis exceptis qua Telluris Axis productus ofsendie, quae immora apparebunt. Forumque unumquodque, senfis iudicio, deseribet circumterentiam circuli, cu- jus plano Telluris Axis, ad contrum, normalis insistit. Ft quoniam circuli hri omnes, cum visibilibus illos deleribencibus, in cava su- perticie sphaerica caetelli, Ferra concentrica, apparene; vilibile quodvis lure visa, exponere.