# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0107 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0107?run=74 # Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124) # Folio 89, page id 1040780814:0107 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=107 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000107.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine # Lines: 97 recognised, mean confidence 0.85 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. eis sire pesit, 1mOtuSL eticibus is innata interreu cituroS) ex ob sert ip lam 1 lea vero eque Ha niored ITUM N C Carte in aliOS Aema, erbiS, hic Mu in pat edioeres entra, tum et 1ota, quales, idinis, actibUSI Mad riaM PI quaM US CCHH ntIbUS, in cuju iculisC ticis cet iteria C (05 met n, (IV I5 VO ulos il WI aU nam L vel ay a SC nabe lObuL + LIB. T. EE CTEOMEFRICA LLEMENTA. periores inferioribus celorius morentur, ec quantum ad magnitudi- nem sunt aequales. Torminum hunc in Splis. Nortice circa Saturni orbem aut paulo ultra constituit. 2 Tlisee positis, si continsat sidus aliquod, quod in centro lui Vor- ticis positum Solis ricem serit, maculis obvolutum arque sic debi- litatum à Vortico Solis ricino derictum abripi; si sidus hoc minoris asitationis sit capax, live minus habeat soliditatis, quam slobuli sc cundi elementi, qui sunt versus circumterentium nostri Caelis sed tamen aliquanto plus quam aliqui ex iis qui sunt versus Solem; in- tellisemus lidus illud, statim atquo a Nortice Solis abreptum ct, continuo rertus ejus centrum delcendere debere, donce derenerie ad eos slobulos Ccelestes, quibus in Coliditate, sive in aptitudine ad persererandum in Cuo moru per rectas lincas, es xquale. Cumque tandem ibi crit, non amplius ad Bolem masis accedet, neque et- iam ab eo recedet; nisi quatenus ab aliquibus aliis cautis interius re- censendis nonnihil hine inde propelletur; sed inter ictos slobulos Coelesces libratum, circa Solem astidue sprabit,e orit. Hlaneta. FTorum igitur unusquisque quiescit in ea Caeli regione, in qua vor- latur: EF omnis rariatio litus, gua in illis obserratur, ex eotantum procedit, quod omnis materia Caeli, qua illos continet, moreatur. Sccundum hoc isitur Syscema nihil retat quo minus arbitremur spatium, in quo jam unicus Vortex Solis continetur, initio in septem- decim pluretre Vortices fuisse dirisum; eosque ita fuisse dispolitos, ut sidera, qua in centris fuis habebant, multis paulatim maculis te- serentur, et deinde itti Vortices alii ab aliis destruerentur, unus ci tius, alius cardius, pro diverso eorum fitu. Adeo ut cum illi qua tuor, in quorum centris erant Sol, Terra, suxiter et Saturnus, ca teris ellent majores, sidera jua in centris quinque minorum Satur- num circumsantium vertabantur, versus Saturnum delapta sint; et qua in centris quatuor aliorum Tori vicinorum vertus Torem; e s militer J una Telluri ricina versus Terram; ex postea Mercurius, Ve- nuS, Terra cum Luna, e Mars (qua sidera etiam finsula luum Vorti- cem prius habuerunt) rertus Solem; ac tandem etiam fupiter e Sa- turnus, una cum minoribus Cideribus iis adjunctis, consluxerint ver- tus cundem Solem iptis multo majorem, poltquam corum Vortices fuerunt absumpti: Sidera autem reliquorum Vorticum, hunquam plura fuerint quam septemdecim in hoc Spatio, in Cometas abic. rint, in recta fere linca de Vortico in Vorticem trajicientes, e nun- quam in orbem revertentes. Sieque jam videntes primarios Planetas ad dirertas distantias circa Solem deterri, judicabimus id ex eo con- tinsere, quod eorum qui Soli viciniores sunt, soliditas sit minor quam remotiorum: AEque hinc etiam feri, quod semper cadem Dars Luna AE Terrx obrersa, vel certe non mulcum ab ea deflectat, quia alia ejus pars, a Terra averta, aliquanto est solidior, d ideo Ver- ram circumeundo majorem ambitum debet percurrero. Rt viden. Les inferiores ex iltis Planceis altioribus celerius in orbem terri, pu cabimus id ex eo tieri, quod maceria prumi dlemenci, qua Solem coms