# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0116 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0116?run=74 # Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124) # Folio 98, page id 1040780814:0116 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=116 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000116.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine # Lines: 50 recognised, mean confidence 0.95 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. e ASTRONOMTA PHYSTCA expectabimus in corporibus illis perpetuis in placidissimo ac purisse mo aethere aeternâ lere revolutis. 6. Cum slobuli Auidum Vorticis Solaris componentes sint prove Solem minores, ex proinde illorum malsa, in dato spatio contenta illudque replens, minus densa quam in majore à Sole distan tia; sequitur et Planetas, qui ejusdem sunt densitatis cum Vor ticis particulis, quibus innatant, quo propiores sunt soli minus esse Tolidos; quod ex agnolcit Carte sins paraer. T4.7. Part. Pert. Princip. Cujus tamen contrarium inferius, proprio loco, ostendemus: nempe Planetam quemris, quo Soli vicinior est, eo et solidiorem sire den- siorem esse; hoc es, plus materix sub aequali magnitudine conti- nere. Ouod e melius congruit rationibus archetrpicis, concinni- tati seometrica, e causis finalibus: ex quibus palam est collocarse Deum Planetas in divertis distantiis à Sole, ut quilibet pro gradu dentitatis calore Solis majore vel minore truatur; et proinde densi- orem Planetam ese Soli etiam proviorem, cum materia omnis dentior ad opcrationes naturales obcundas majorem calorem requi- rat. FF quamris non sit ea densitatis ratio in Planetis, quam posuit Replerus; nempe reciproca radicum distantiarum à Sole; sed reci proca distantiarum à Sole ductarum in radices diametrorum apva- rentium: tamen hic (ubi maxime errarit) generale illud consecurus CA Replerus per rationes archetypicas, quod Planetae dentiores el sent Soli viciniores; cum interim tempore posterior Cartesius, ex neglectu (aut porius contempeu) rationum archetrpicarum e cou sarum finalium, opiniones forerit causis ictis finalibus e verx Phy fica sire mechanica (quae plerumque ad idem deducunt) planc contrarias; e inter alias hanc, quod Planetarum Soli riciniorum (o- liditas sit minor quam remotiorum. 7. Treho olim ex Cometarum motu demonstrarie Planetas in Tolidis orbibus non moreri; quia nimirum Cometa orbes Planeta rios trajiciunt. Tidem Cometa nunc Planetas a Vorticibus corporeis non deferri aeque cridenter octendunt; quoniam Cometa plerum que rias ralde obliquas, quandoque Zodiaci planum ad angulos re- AoS sCCaNCeS, e nonnunguam cursui Planetarum directe contrarias sequuntur, motusque hosce liberrimos quidem diurissime conserrant. univertali huic legi obnoxii, quod radio ad Solem ducto arcas de scribant temporibus proportionales; quod prortus impostibile esset. si interra Vorticis materia circa Solem ageretur vi sufficienti ad in- sentia Planetarum corpora derehenda. Neque Cartesium jurat, quod Cometas ultra Saturnum relesat contra oblerrationum fidem, (9uas Treho et Astronomi non detorserunt, ue hypothesibus propriis in- Terrirent, quod innuere rult Cartesius:) cum Vorticis Solaris ma- teria ultra Saturnum (secundum ipsum) momentum majus habeat ad illos secum rapiendos, quam prope Venerem e Mercurium; cum quod slobuli Vorticem constituentes majores sine illie quam hic tum praecipue quod multo celerius moveantur, quippe circuitum im Mente majorem incra paucas heb demadas ablolrenres; ut habet Car. tesius