# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0166
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0166?run=74
# Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124)
# Folio 148, page id 1040780814:0166
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
# Lines: 50 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

14
ASTRONOMLA PHESTOK.
Solis illi fuerat adjunctus. Per FToras hic intellisimus equinocri
ales à meridie vel media nocte numeratas, quas tamen ad Ttalicas
vel Babrlonicas pronum est reducere, quaerendo (per PrObl PFXC.)
horam Ortus vel Occasus Solis, unde illa (itidem Aquinoctiales)
numerantur: F’acile etiam est horam Aquinoctialem numero da-
tam, a quoris principionumeratam, ad inxqualem sive Planetariam
reducere, adhibita consitudine dici. Quod A Planctarum loca (ex
Fphemeridibus ad idem iltud tempus inventa) in superficie Cilobi
Tignentur, ex Cl0bo Facillime Constellationes Firarum et ipA PIa-
neta discernentur, si noete serend Gilobus sic ad noctis horam com
positus cum ipla Ciceli facie comparetur, ee labente nocte paulatim
rotetur Globus, ut eundem cum Caelis situm conserret.
9. Invenire Tempus, quo data Fixa Cosmice vel Achronrce ori
Mir vet occrait
Datam Stellam adiunse Hlorizonti ortiro, ec nota punctum F. Cli
Ptica cooriens; e quando Sol illud occupat, (quod in Gilobi IPori
zonte facile deprehendes ex circulo Signorum cum adjuncto Cid
lendario,) Stella oritur Colmice: Si vero Tempus Occalus Colmici
quaeratur, nota in Gilobo punctum FCliptica oriens cum data Stella
FTorizontem occiduum attingit, e Tempus quo Sol notatum pun-
ctum FClipticae renet eA Tempus qualitum. Pro ortu vero Achro.
nyco, notetur punctum Ecliptica occidens cum Stella oritur, et
Tempus quo Sol punctum iltud occupat cst illud quod quaeritur.
Si vero Feliptica punctum notetur quod simul cum Stella ITori
zontem occiduum attiserit, dic quo Sol illud occupat dicta Stella
occidit Achronrce. AEque hac sufticiunt, si per Ortum e Occasum
Colinicum es Achronrcum intellisatur Ortus et Occalus matutinus
et relpertinus, ut vulgo ft. Si vero Ortus e Occatus Comicus (ut
vult Keplerus) idem significent atque supra dati loci Horizontem
alcensus, e descensus infra cundem, tum hic quotidie (siguidem
omnino) cuiris Fixa accidit; cujus momentum ex Probl. 7 deter-
minatur. Atque Ortus Stella Achronyeus (qui secundum cundem
tignificat ortum Stella dum Sol occidit) idem erit eodemque modo
rexerietur quo prius: Occalus vero Achronrcus eodem recidit
cum Occatu Colinico in sensu vulgari.
10. Tempus invenire, quo data Fixa FTeliace oritur vel occidit.
Cum L’ixa omnes Heliace oriantur mane et occidant respere,
ad inreniendum Tempus quo data Pixa (ex. er. magnitudinis pri
mx) oritur FTeliace, determinandum est Rcliptica punctum, quod
T2 intra HIorizontem ortirum deprimitur cum illa oritur: Cum
enim Sol dictum Fcliptica punctum occupat, tantum deprimitur
intra FTorizontem, quantum requiritur ut Stella ista nunc supra IIO.
rizontem emerta conspici ponit. Ut hoc per Globum inreniatur,
admore Stellam FTorisonti ortiro, et per Ouadrantem Altitudinis
explora punctum Felipticae T2 gradus supra Horizontem occiduum
eleratum: Hluic oppolitum illud ipsum ett quod quaritur, Ec. 12
Gradus deprectum intra Forirontem ortirum: Dic isitur quo Sol
Dunctum