# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0172 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0172?run=74 # Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124) # Folio 154, page id 1040780814:0172 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=172 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000172.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine # Lines: 48 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. 154 ASTRONOMLE PAESTCA verticalem multo magis quam elerationem mutans; quod incom- modum eAt in praxi hac, ubi verticalis ex eleratione determinandus elt. Onde, Sole in aestivo Solstitio existente, ita ducendus est in plano Forizontali circulus, ut Cinomonis umbrae extremitas in illum incidat, cum Sol elerationem muleum, arimuthum parum mutat: adeoque plures concentriei circuli ducendi sunc, ut commodior eligatur. Ad Lineam Neridianam determinandam, ad quam instrumenta perfectiora sunt collocanda, (aepius repetenda eset haec praxis, e alia adhibenda, quas apud Auctores passim ridere licet, et quilibet per se Facile excositabit: quod e de aliis quibulvis obserrationibus intellisendum est, qua fundamentales lunt, quibusque alia lonea serie superstruuntur. Cinomonum, praecipue altiorum, alii funt commodiimi in obserrando utus: loco tamen extremitatis opaca commode adhibetur, in xdificio masno, Foramen radios Solis inEra tectum transmittens; ut in Templo S Perronii Bononiae d Gl. D. Cassini factum est. PROPOSTETO XVII Trituainem Pon Cditum quinoctialis circuli respectu FTo- Lrizontis per observationes determinare. Obi Polus alter eleratur, obserretur per instrumentum in plano Meridiani (per praeced. determinato) collocatum Fixx cujulris nun quam occidentis Altitudo maxima os, e minima 00 supra FTori rontem HO, quarum utraque in Meri- diano continsit. Ilarum disterentix 5o dimidium es vel eo est distantia Syderis a Polo: FIac erso eo vel es minori AIti- tudini os addita, vel à majore 05 lubdu- Cta, Facit or Altitudinem Poli quaelitam. Si Sydus in Altitudine maxima sit ad al- teram verticis 2 partem, inter Z. _HI; tum loco maxima Altitudinis Syderis, in cal. culo praedicto, adhibendum est ejus com- plementum ad semicirculum. In obserratione hac instituenda, summa curd e diligentia pro- cedendum cA: hinc enim reliqua omnes solis e Fixarum observa- tiones, ac proinde Astronomica quaeris superstruuntur. Ouare Fixa talis selisenda et, qua in minima AIcitudine Retractioni minime Et obnoxia; hoc est, Polo ricinior quaris, qua FTorizonti non ad- modum appropinquat: nam Retractio Syderum loca prope HIori. zontem obserrata incerta reddie; ut interius octendetur. Si Polorum neuter Patis fuerit supra FTorirontem elevatus, tum ex Altitudine Meridiana Syderis, cujus nota es declinatio, res pert. citur; uc in Corollario Prop. Sequentis ostendetur. Tmmo in locis plexisque, ubi paucas tantum obserrationes instituere decretum est, FEIN