# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0411
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0411?run=74
# Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124)
# Folio 393, page id 1040780814:0411
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=411
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000411.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
# Lines: 54 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

n
NC
N.
1
AC
LID. IV.
_E GEOME TRLCA F L R M EN FA.
Saturno prope punctum a haerente Annulus minime percipietur,
non tantum quia LIlipsis axis minor in isto catu est admodum par
vus, sed etiam praecipue quod ob radios Solis admodum oblique
incidentes parum illustretur, et proinde Oculo rix sensibilis redda-
tuT. Experientia vero constat ad illustrandam Annuli faciem, ita
ut videri queat, opus esse ut Sol supra illius planum eleretur tribus
ad minimum oradibus; ad istud vero requiritur ut Saturni LOCuS
TTeliocentricus distet à loco a vel i septem aut octo gradibus: et
isitur toto illo tempore quo Saturnus ex Sole spcctatus citra ret
ultra punctum a vel F (jam Caepe deseriptum) intra septem aut octo
Gradushaeret, hoc est, dum in Orbita sux partibus oppoliris quin-
decim ictos gradus percurrit, quod toridem circiter menses durat,
ejus Annulus et hinc nata Brachia et Ansx non apparebunt, sed Sa-
turnus rocundus ex solitarius ridebitur. Verum limites ni dirersi
erunt pro obserrantis Oculi dirersa acie, diversique Tubi quo uri-
tur viribus. Atque haec sunt praecipua Phaenomena Annuli quo
Saturnus cinsitur e Sole spectati; hic modus illa determinandi.
SCTTOLTOM.
Ob easdem rationes Vix Sacellitum circa Primarium quemvis
revolrentium e Sole Spectata, nunc recta apparent nunc F Iliptica:
recta quidem, cum linea Nodorum Satellitis producta in Solem
incidit; quando etiam Satelles e Sole risus maxime elongatus à suo
Primario maxime etiam declinat à Via Primarii e Sole visa, quo
calu FClipsis ictius Satellitis, in Primarii umbram incurrentis, cen-
tralis erit _ proinde (exteris paribus) maxime diuturna, e Vm
bra Satellitis, inferiorem Orbita sux semicirculum percurrentis, in
Primarium incidens per Disci contrum e Sole risum transit. Onde
Solis e Satellitis Phaenomena, e Primario risa, ad superiorum nor-
mam definientur. Fxtra hunc situm Satellitis Via cSole risa FI
lixss axparebit, (circulus nimirum oblique Spectatus,) cujus major
axis est in Primarii Via vila. Flac breriorem obtinebit axem mi-
norem quo provior est Primarius iltis punctis ubi prior Phasis Con-
tinsit, lonsioren quo ab illis remotior; adeoque omnium longisti-
mum (hoc est, ipsa haec FIlipsis, quam Satellitis Orbita circularis
induit, erit latistima) dum Primarius in locis rerlatur inter prae-
dicta loca mediis; nempe cum recta Solem Primariumque conjun.
sens est ad Satellitis Orbitae planum minime obliqua, in quo casu
Satelles in marima Flonsatione à luo Primario ridebitur in Pri-
marii Via e Sole risa; in conjunctione rero cum Primario a dicta
Via maxime in hanc vel illam partem declinat, prout in superiore
vel inferiore Orbitx sux semicirculo vertatur. Unde Satelles in
Suxeriore Orbita sux parte ab Ombrae Primarii axe lonsistime ab-
exit, e in inferiore Sacellitis Ombra a centro Disci Primarii sui c
Sole risi quam maxime etiam distabit; ideoque pro inclinatione
plani Orbita Satellitis ad planum Orbitae Primarii, proque Orbira
Satellitis magnitudine, Felipses illinc orta erunt (eateris paribus)
vel brerissimae, rel torsan nulla. In locis intermediis Sacelliris