# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0423
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0423?run=74
# Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124)
# Folio 405, page id 1040780814:0423
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=423
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000423.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
# Lines: 73 recognised, mean confidence 0.87
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

HCl
itIM
Qua
301
1000
eUMB
Aret
dio
1eA.
n
det
cuic
1
pat
COn
ida
50
10
et
n.
1C
Lib. V
_E GTEOMETRECE F CEMENTA.
405
Fractionis perpetuis comitibus. Neque difficultates has collit Car-
resius dicendo Paraer. F39. Lib. III. Princip. Quod Fixarum scin-
tillatio huc reteratur, quodque harum Cauda lonsiores esent si
lux foret major; admotis enim Telescopiis, illarum Ccintillatio tol.
litur cum lux ausetur. Porro, Planctarum Saturni, Toris _ Vene.
ris, quorum Diametri apparentes plerorumque Cometarum latis
Jonsas Caudas emittentium Diametros adaequant vel etiam supe-
TanE, e lux lucem, nulla sunt Cauda; e Cometarum caudatisi-
inorum lux Capitum (ape tenuis admodum es obscura cA. Si vel
Fixa, (vel ipsi etiam Plancta,) ut in Metcorolosicis narrat Ari-
Roteles, ab Ferptiis comata nonnunquam sine vila, hoc iis acci
dit non ut Cometis, sed adscribendum potius est nubium retractioni
Fortuicx, quali Cartesus adseribit Comam ab ipso sristotele circa
Fixam in femore Canis vilam. Denique, si Cauda COmetx ex re-
Fractione medii caeletis oriretur, haec in iisdem Caeli resionibus
in eandem semper plasam perseret, quod tamen non ft, Led pro
Solis situ in varias, ut dictum olt.
Sunt e alix de Cometa Ciauda sententix apud Auctores proprios
inspicienda, quarum contutationi non immorabimur, inter quas est
HXCD. Zac. Bernoulli in Cupracitato SyStemate Cometarum. Solem
nempe concipit in medio Vorticis sui tanquam ienem in foco accen-
sum, cujus calore circumfusi Planetae coquuntur, unde perpetuo
maena subtilissimarum exhalationum copia undique ex Planetis, ut
es ea ipso sole egreditur, es a motu rapidissimo Vorticis Solaris
sursum versus circumferentiam propellitur: quo cum pervenerunt
haec essuvia a renitentia vicinorum Torticum repelluntur es im
pediuntur, quo minus ulterius ire queant. Ilinc quia subinde nova
materia affluit paulatim condensantur, e Planetis secundariis in-
visi istius Primarii supra Saturnii, (de quo PrOP. II. dictum cA,)
dum circumferentiae Vorricis Solaris provimi sunt, adhaerent: non
secus ac cum super iene focario suspensa est oila carnibus repleta,
fumus e lieno carnibusque ascendens camino; trabibus e quie-
quid solidi e compacti offendit acclutinatur, un de fuliso cienitur:
su inquit in modum fulisinis exhalationes viscosae Planetis accre-
scunt, illosque undique satis densiuscule ambiunt ac cingunt; un de
fit ut nuclei Comet a extremitas seu limbus plerumque male termi-
natus e quasi disstuens aut crispus videatur julicinis instar. Tum
vero in proere ssu dum Satelles hic circa primarium suum volvitur,
subinde novae exhalationes (verum lonee tenuiores, quam quae ipsum
immediate ambiunt, quod ob defectum solidi fundamenti nequeant
tam arcte constipari) ei aahaerescunt, lonse lateque omni ex parte
circa illum sese extendentes, non quidem in modum elobi, se d lati
disci, cujus alterutra planities Soli obversa maneat, rachrique So-
lares cum disco perpendiculares anculos efforment, un de manife sta-
ut aic, redditur ratio cur Cauda perpetuo in placam Soli oppositam
vereat; nam quamvis totus simul à sole illuminetur discus, non
iamen nisi pars illa disci, qua nostri respectu eis micteum. e
F. CC3
qui