# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0509
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1040780814:0509?run=74
# Title: [Astronomiae Physicae & Geometricae Elementa] Astronomiæ Physicæ & Geometricæ Elementa (shelfmark Leibn. Marg. 124)
# Folio 491, page id 1040780814:0509
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1040780814&page=509
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1040780814/jpgs/default/00000509.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
# Lines: 60 recognised, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

1
10
CI
rIM
tIM
u
11
da
UP
int
Lib. VI.
_E CFFOMEFRTCAR F LEMENTA.
Tunt: _ Libratio in lonsitudinem maxima est, cum Votra in sy.
aygia Solis maxima apparet vel minima; minima rero, cum Volra
maxima rel minima eA in Solis quadrato.
PROPOSTTIO X.
Haenomena praecipua Oculo in fovis aut Saturni Satellitum
aliquo posito visa describere.
Phaenomena Solis aliorum que Planetarum primariorum, praeter
suum, ex Toris aut Saturni Satellite aliquo vila, limilia crunt eo-
rundem phanomenis ex Luna nottra rilis, si Satellites ilti, hujus
instar, rotantur circa proprios Axes; nimirum quisque super Axem
ad planum Orbis Primarii circa Solem proxime perpendicularem,
e periodo aequali periodo dicti Satellitis circa suum Primarium,
ut reritimile est. Advertendum interim, quod licet ex fore nullus
cernatur primarius Planeta praeter Saturnum, et ex Saturno nullus
praeter Torem, tamen ex Toris Saturnire Satellitum aliquo omnes
conspici poterunt. Ideo namque Martem, Marteque interiores e
Tore conspici posse nesarimus, quod Tori circumtusam suppona-
mus atmosphaeram nostra atmosphaera similem, ex cujuis illu.
stratione per Solem tat, quod Planetx Soli proxiores quam 20
visum non afticiant. At si iltorum Primariorum Satellites Tel.
luris Satelliri similes ponamus, carebunt ee illi atmosphaerd, qua
nostram Lunam destitui diximus: isitur ec Soli Patis propinguos
Planetas cernet Oculus in eorum aliquo potitus, nisi impediat S0-
lis atmosphaera splendens; ipse vero Nercurius e Saturno rilus
ad distantiam 3 à Sole clonsatus quandoque videbitur. Cu.
que Solis semidiameter apparens e Saturno sit circiter 90 patet
Nercurium extra atmolphaera iltius limites a Sole crasari; et
proinde cum rideri posse Oculo, cui non obstat aemosphaera sibi cir-
cumtusa, hoc est, ab Oculo in Satellite Saturni Potito, cui Morcu
rius magis adhue (licet admodum parum) à Sole elonsatus vide.
Ditur quam ipsi Saturno. Phaenomena porro foris ex foris Satel.
lite, Saturnire ex ejus Comite, visa similia erunt nostrae Terra phae-
nomenis e Luna vitis, nec nisi in Digrestionum e Librationum
menturis difserunt: ex. er. Subrolvanis cujulris e Toris Satellici
bus Volra non ridetur librare in austrum vel boream ab Reliptica
per 38; cum tamen Libratio Volrae in latitudinem e Saturni Satel.
lite rila, ad plusquam 30 extendatur. Sed tam in hisce quam in
illis, Libratio in lonsitudinem aut nulla cA aut insensibilis, si qui-
dem Orbita Satellitum foris et Saturni lint proxime circularos.
Ouxe incola alicujus e dictis Satellitibus apparent phaenomona, d
phanomenis in noltra Luna apparentibus maxime diverla, ea sunt
aux reliqui sui Primarii Comites ostendunt. Nam si. quis sit COmes
Volra proxior quam est is in quo Oculus collocatur, hic nunguam
Volva OPPOSITUS cernetur; Sed prope illam perpetuo haerenS, Pen
duli instar libratus, nunc in occidentem, nunc in orientem digre-
ditur à Volra, describens maximi circuli arcum, quem Voira bisle.
2C
cat.