# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1041163592:0040
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1041163592:0040?run=74
# Title: [Philosophiae Naturalis Principia Mathematica] Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (shelfmark Leibn. Marg. 166)
# Folio 6, page id 1041163592:0040
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1041163592&page=40
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1041163592/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PHILOSOPHIL NATDRALIS
II. Spacium Absolutum, natura sua ab (que relatione ad externum
quodris, semper manet similare ex immobile: Relatirum est spatii
hujus mensura scu dimentio quaelibet mobilis, quae a sensibus nostris
per sicum Cuum ad corpora detinitur, ec a vulso pro spatio immo-
bili usurpatur: uei dimentio spacii subterranei, aerei vel caelectis
detinita per situm Cuum ad Ferram. Idem sunc spatium absolutum
ec relatirum, specie ee magnicudine; sed non permanent idem sem-
per numero. NTam si Terra, verbi gratia, movetur; Spatium Acris
nostris quod relatire ec respectu Terrae semper manet idem, nunc
erit una pars spacii absoluri in quam Aer transut, nunc alia parSCjuSi
Sc sc ablolute mutabitur perpetuo.
Ill. LOcus CA pars sparii quam corpus occupat, eltq; prO ratIONE
spacii vel Ablolutus vel Relatirus. Pars, inquam, spatii; non Situs
corporis, vel Superficies ambiens. Nam Colidorum aequalium
aequales semper (unt loci; Superticies aurem ob distimilicudinem
figurarum uc plurimum insequales sunt; Sicusrero proprie loquen-
doquantitatem non habent, neq; tam sunt loca quam affectiones
locorum. Motus totius idem est cum summa motuum partium,
hoc est, translatio cotius de Tuo loco eadem cA cum lummatransta-
cionum partium de locisluis; adcoq; locustotius idem cum lumma
locorum partium, et Propterea internus ex in COrvOrC tOTO.
IV. Hocus AbIolutus cA cranctatio corporis dc loco abloluto in
locum absolutum. Relatirus de relatiro in relatirum. Sic in navi
quae relis passis Fertur, relatirus corporis Loous est navisii resio illa
in qua corpus verlatur, Icu caritatis torius pars illa quam corpus
implet, quaeq: adeo movetur una cum navi: ec Juies relatira cA
permansio corporis in eadem illa navis resione vel parte cavita-
tis. AC quies Vera eAt permansio corporis in cadem parte spatii
illius immori in qua navis ipla una cum cavitare lua ec contentis
universis moretur. IInde ( Terra rere quiescie, corpus quod rela-
eire quieleit in naris morebitur vere ex absolure ca cum relocitate
qua navis movetur in Terra. Sin Terra etiam movetur; orictur
verus ex absolutus corporis motus, partim ex Terra motu vero in
spatio immoto, partim ex naris motu relatiro in Perra: de I COr-
Dus etiam moretur relatire in nari; Orietur veruS CjuS MOTUS, Par-
eim ex vero motu Terrae in spacio immoto, partim ex relatiris mo-
cibus cum navis in Terra, tum corporis in navi; ex ex his motibus
relatiris orietur corporis motus relacirus in Terra. VEsI Perrx pars
illa, ubi naris verlatur, moreatur rere in orientem cum velocitate
partium 10010; ex velis rentoq; feratur navis in occidentem cum
velocitare parcium decem; Nauta autem ambulet in navi ori-
CMECM
DEFPNL
XIONF5.