# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1041163592:0503
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1041163592:0503?run=74
# Title: [Philosophiae Naturalis Principia Mathematica] Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (shelfmark Leibn. Marg. 166)
# Folio 467, page id 1041163592:0503
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1041163592&page=503
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1041163592/jpgs/default/00000503.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
# Lines: 43 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PRTNOTPTA MAEHEMAEICA.
CnEiS reFrIGCTAET) in illa ratione minor est pro quantitate mate.
rix suxe calidae inclusa. Ideoque slobus ferri candeneis huie o
Terrae aequalis, id eAt, pedes plus minus 40000000 latus, diebus
totidem, ee idcirco annis 50000, rix refrisesceret. SuspicOr ca
men quod duratio Caloris, ob causas latentes, augeatur in minore
ratione quam ea diametri: ex optarim rationem veram per experI
menca inrestigari.
Porro notandum est quod Cometa Dlense Decembri, ubi ad
Solem modo incaluerat, caudam emitcebat lonoe maiorem ed
plendidiorem quam antea Mense Novembris ubi Perihelium non
sum actiserar. Pt universaliter caudae omnes maximae ec Fulsen-
tissimae e Cometis oriuntur, Ratim port cransitura corum per reci-
onem Solis. Conducie isieur caletactio Cometxe ad maonicudi-
nem caudae. Et inde colligere rideor quod cauda nihil aliud siL
quam vaxor lonse tenuissiuS, quem capue seu nucleus COmeca
per calorem suum emierit.
Exterum de Cometarum caudis eriplex est opinio; eas vel jubar
ese Solis per transtucida Cometarum capita propasatum, vel oriri
ex retractione lueis in progressu ipsius a capite Cometae in Ter-
ram, vel denique nubem ese seu raporem à capite Cometx jugi-
ter surgentem ex abcuncem in partes a Sole aversas. Opinio pri-
ma eorum est qui nondum imbuti sune scientia rerum Opticarum.
Nam jubar Solis in cubiculo renebroso non cernitur, nisi quacenus
lux reflectitur c pulverum et Fumorum particulis per aerem sem-
per volitantibus: adeoque in aere tumis crasioribus infecto splen-
didius est, ec sensum Forrius Ferie; in aere clariore tenuius cst de
xorius sentitur: in caelis aurem absque materia reRectente nullum
ese potest. Lux non cernitur quatenus in jubare eAt, sed quatenus
inde reRectitur ad oculos nostros. Nam risio non AE nis per radios
qui in oculos impingunt. Requiricur igitur materia aliqua refectens
in regione caudae, ne calum tocum lucc Solis illustratum unifor-
miter (plendeat. Opinio secunda muleis premitur difticuleatibus.
Cauda nunquam variesantur coloribus: qui tamen retractionum
Colent esse comites inseparabiles. Lux Fixarum ec Planctarum di-
stincte ad nos cransmissa, demonstrat medium caeleste nulla vi re-
Fractira pollere. Nam quod dicitur Fixas ab Acyptiis comatas
nonnunquam rilas fuisse, id quoniam rarissime continsit, alcri-
bendum est nubium refractioni Fortuitae. Fixarum quoque radia-
eio ex scintillatio ad refractiones cum Oculorum eum Aeris ErC-
muli reterendae lunt: quipxe quae admoris oculo Telescopiis
erane.
1. 12