# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/1041163592:0506 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1041163592:0506?run=74 # Title: [Philosophiae Naturalis Principia Mathematica] Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (shelfmark Leibn. Marg. 166) # Folio 470, page id 1041163592:0506 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1041163592&page=506 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1041163592/jpgs/default/00000506.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine # Lines: 43 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. PILILOSOPMLL NATURALIS DEMONDE Vapores aurem, qui spatiis tam immensis implendis sufticiant, SYOTEMATE ex Cometarum Aemospheris oriri posse, intellisetur ex raritate Aeris nostri. Nam Aer juxta superticiem Terra spatium occupae quasi 850 partibus majus quam Aqua ejusdem ponderis, ideoque Aeris columna cxlindrica pedes 850 alta, ejusdem est ponderis cum aquae columna pedtali lacirudinis ejusdem. Columna aurem Aeris ad Cummitarem Aemosphaea asturgens xequat pondere (uo columnam Aquae Dedes 33 altam circiter; et propterea si colum- nae tocius Aerea pars inferior pedum 850 alcirudinis dematur, pars reliqua superior aequabit pondere cuo columnam aquae aleam Dedes 32. Inde vero (ex FIrpochesi multis experimentis contir- mata, quod compressio Aeris sic ut pondus Armolphaerae incum- beneis, quodque graricas sic reciproce ut quadratum distancix l0- corum a centro Terrae) computationem per Corol. PrOD. XXTI. Lib. II. incundo, inveni quod Aee, s alcendatur a superticie Terrae ad alcitudinem Cemidiamerri unius terrestris; rarior sIc quam apud nos in ratione longe majori, quam spatii omnis intra Or- bem Saturni ad globum diametro digici unius descripeum. Ideo- que elobus Aeris nottri disitum unum latus, ca cum raritate quam haberet in alcitudine Cemidiametri unius terrestris, impleret omnes Planetarum regiones ad ulque sphaeram Saturni ex lOnsC ultra. Proinde cum Aer adhuc alcior in immensum rarelcat; de coma scu Armosphaera Cometae, ascendendo ab illius cenero, quasi decuplo altior sic quam superticies nuclei, deinde cauda adhue aleius ascendae debebit cauda esse quam rarissima. EC quamris, ob longe crastiorem Comctarum Aemosphaeram, magnamque cOr- porum graricationem Solem vertus, de gravitationem particula- rum Aeris ee raporum in se mutuo, fieri posit ut Aer in spatiis calestibus inque Cometarum caudis non adeo rarelcat; perexi- suam tamen quantitarem Aeris ee raporum, ad omnia illa cauda- rum Phaenomena abunde sufficere, ex hac computatione perspi- cuum est. Nam ec caudarum insignis raritas colligitur ex astris per eas transtucentibus. Aemosphaera terrestris luce Solis splen- dens, crassirudine lua paucorum milliarium, ex actra omnia de ip- Cam Lunam obscurat ee extinsuie penitus: per immensam vero caudarum crassitudinem, luce paricer Solari illustratam, altra mi- nima ab (que claritatis decrimenEo cranMUCere nOsCUNEUT. Neque major ese solet caudarum plurimarum splendor, quam Acris no- stri in tenebroso cubiculo lacitudine disici unius duorumre, lucem Solis in jubare refectentis. +7 Duc