# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1041163592:0510
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1041163592:0510?run=74
# Title: [Philosophiae Naturalis Principia Mathematica] Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (shelfmark Leibn. Marg. 166)
# Folio 474, page id 1041163592:0510
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1041163592&page=510
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1041163592/jpgs/default/00000510.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

47
PHITLOSOPHITM NATDRALIS
DE Monoaximam de Fulgentissimam emitrebat, parrum esse et magnieu-
dine visibili lonse cedere Cometae, qui Mense Novembri ante
Solis ortum apparuerat. Cujus rei rationem esse conjectabatur,
quod materia capitis sub inicio copiolior esset, ex paulatim con-
SIIMCrCEUT.
Eodem spectare ridetur quod capita Cometarum aliorum, qui
caudas maximas ex fulgeneissimas emiserune, apparuerine subob.
scura ex exigua. Nam AnnO 1668 MarF. 5. ST. nOr. hora Seprima
velpertina R. F. Valentinus Fstancius, Brasiliae agens, C ometam
ridie Ilorizonti proximum ad occasum Solis brumalem, caxire
minimo ex vix conspicuo, cauda vero supra modum FulSenEC, vE
stances in liccore speciem ejus c mari reRexam Facile CernCrenE.
Speciem utique habebat crabis splendenris longicudinc 23 gra-
duum, ab occidente in austrum vergens, ee Ilorizonti fere para-
Icla. Tantus autem splendor eres solum dies durabat, subinde
nocabiliter decrescens; de interea decrescente splendore aucta est
magnicudine cauda. Onde criam in Porturallia quartam Fere
caeli partem (id eA, gradus 45) occupasse dicitur, ab occidente in
oriencem splendore cum insigni protensa; nec tamen tota apparuit,
capire semper in his regionibus intra Florizontem delitelCente.
Fx incremento caudae ex decremento splendoris manifestum est
quod capue a Sole recessie, eique proximum fuit sub inicio, pro
IOrC COmCEX anni 1680. FE similis legitur Cometa anni LIOF
vel T2OC, cujus Stella erat parva e obscura (ut ille anni 1680)
Ced splendor qui ex ea exivit valde clarus ex quasi incens trabs ad
Orientem e Aquilonem tendebat, ut habet Hevelius ex Simeone
Dunelmens Monacho. Apparuic initio Menlis Februarii, circa ve-
speram, ad occalum Solis brumalem. Inde vero ex ex situ caudx col-
ligitur caput fuisse Soli vicinum. A Sole, inquie MatchaeuS Pari-
TIenSIS, distabat quasi cubito uno, ab hora tertia Prectius (CXFA) u(-
que ad horam nonam radium ex se loncum emittens. Talis eciam
erat ardentissimus ille Cometa ab Dristotele descripeus Lib. I.
MCTCOT. C. cujus caput primo die non conspectum est, eo quod ante
Solem vel saltem sub radiis solaribus occidisset, sequente vero die
quantum poruit visum est. Nam quam minima fieri potest distantia
Solem reliquit, ex mox occubuit. Ob nimium ardorem (caudae scili-
CeF) nondum apparebat capitis sparsus ienis, sed procedente tem-
pore (dic Aristoreles) cum (cauda) jam minus ftacraret, reddita
est Tcapiti) Cometae sua facies. Eit splendorem suum ad tertiam
usque caeli partem (id eAt, ad 608.) extendit.
Apparuit autem
tempore
BZSTEMAF