# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1663204101:0407
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1663204101:0407?run=74
# Title: V. Illustris Bilibaldi Pirckheimeri ... Opera Politica, Historica, Philologica Et Epistolica (shelfmarks Leibn. Marg. 114, Stück 2; Leibn. Marg. 114)
# Folio 383, page id 1663204101:0407
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1663204101&page=407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663204101/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
# Lines: 62 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ett
curis laborem alserarius; ac modis incerim omnibus arroganrix crimen effugiamus, quoniau
quancum decrimenei estnon laborare, tancum perieuli est de laborare praesumere. Semperitaque
laborem grarix subiicimus, semperque laborem cum gracia lociamus. Oui enim orare iubet, ne-
quaquam sudium operandi excludic. Pullare iuber, non vetores claudaneur, se d aperiaveur. Oui
verosolim pratiam line operis eclaboris exercirio, nec non affectum moderatione sulticere aHtir-
mac nihil aliud actruir. quam renemoorer, nemo risilee, nemoiciuner, nemo indigentibus Cuccur-
tar, nemomilericordix opeca perticiar, nemolururix repugnec, nemo (piritui carne subiiciac, nemo
riciis bellum indicat nem ohumani generis hocte crucis armarura repellat; led coniraignea inimici
iacula nudum pectus exponec. Hlabeamusigitur chelaurii huc in vasis cestaceis, verireuris eminentia
Sic Dei, denon exnobis; li tamen induri R no nudi reperiamur. ACideo libertatè rolunraris humande
non penitis obrran serectionem exrincta ese (cimus, LEdL AEFCMLATAMAC in AIILATaM, Ita FamCH, VE
per sraciam dinina haut disticulrer re sulerrari raleat. Nam quod Scriprum est: line menitiil porectis
Facere: de nili Dominus aedihicauerit domum, ecc. &, Nemo renicadme, nili. Parer craxericeum,
cum similibus, conera Tudaeos _ Pelasianorum arrogantiam, reciron eos, gni lolum ii operibus eo-
rum considune, dictum est. Ad Christanos vero hae pertinene roces: Operaminibonum ado-
mnes. FF, Habiles estore, immobiles, absundantes in opere Domini lemper, quum lciaris, quod la
bor vesternon estinanis in Domino. FC, ne regnetpeccarum in corpore restro morrali; le d in nour
tare spiricus am bulare, illud scientes, quod recus ille nottertromocum Christo estcrucitirus: Siqui-
deM AUTOTAMENEUM pCCCaTi MOrS; donu aurem Dei rita axterna. FF alioin loco: MorrificaTe
membra restra retrestria. Fraris enim quondam cenebsae; nunc autem lux in Domino, ve Elii lu-
cis ambulare, et abiiciamus opera renebrarum, de induamur armis lucis, ex carnis curam ne 2-
Satis ad concupiscenciam. FE, luceae lux restra coram tiominibus, ve rideane restra bona ope.
Ta, oloriticent que parrem rectrum, qui est in caelis, dc. non re de Polo labore Prxelumane, le d
conacibus suis alsiduam ex quocidianam Dei milericordiam de insem gratiam implorandam es-
se (Ciamc. Neminem enim Christus rule perire, sed omnes homines laluos heri, quoniam pro
omnibus morruns elt. Generalis isitur praelciencia apud Deum de porentia nalcitur absoluta;
Sed nequaquam in caula est, re homines peccene. Aliud enim est praescire, aliud vero praedesti-
nare. Praelciencia enim ad pocentiam, praedestinatio rero ad insticiam pertiner. Ac quae esserin-
Riria, hominem prae destinare ance quam nacus (orec: imulcurique iustitix derogaretur de remune.
rantis ploriae, (idelides coronareneur, et laborances condemnarentur. Nec vilam eaulam ad hu:
manam carnem induendam Chrictus habuiser; minuseriam moriendinecesticatem, li alij ad ior-
cempexordinati, alii ad vicam iam praedestinari fuissenr. Ouid enim nouum remedium agerepo-
ruisser, Iance cuncta seculares humanas definicio recusta praetixisset: Verc enim Deus caula peccari
essec, lipralciencia lua ad peccatum compelleret. Quod vero scriprum est: Fgo indurabo corPh2-
raonis, exc. Hauraliret incelligendum est, quam, F:go illum patientia d longanimitare mea in pessi-
numhominé enadere sinam. Nec illud: Lacob dilexis P. lau aure odio habui, de pertonis dictu eA, le d
de gentibus dnabus, rehocexemplo ludxoru comprimeretur praelumprio, qui improbe de legisin-
umescebant operibus. Verum hocadmiratione dignu est, quod quun aduelarii nostriomnia prae-
destinationi acrribuane, peniculq; liberuum a nobis tollane arbierium, inECTIII LAMEMNOS COGCTCVO-
lune, reconcea roluncarem noctram emonasterio emisremus, ac omni roto concemprorursusnos
seculiimmilceamusnesociis. Si enim a Deoprae destinatum est, re inmonasterio, ob seruato roco
remaneamus, necrotus mundusnosinde extrahere quirer, necnOS, E rel maxime rellemuS, COnETA
vim faciemigrare posemus. Si vero praeordinanuim est, ve relicto monasterio ad secularem vitam
tevertamur: minime, etiam si coneranitamur, inmonasterio candem remanere ralebimus, le d o-
mnirio aliquando emigrabimus. Ne isitur accelerene, sed expectent, ac praedestinationi illi suX
Eorum committamenesorium, quae rlero de nemine adigente candem ostendec, quid in faris tuerie.
Nam viqnempiam adrem aliquam cogere, non solum praedestinationi, sed fidei etiam contrarium existit,
quae quum donum seciale Dei su. nulla violencia in hominum mentes penetrare potest. Si verocoacta fuerit,
pocins simulatio quam sides erit. Ouicquidenim violerum est, durare nequic. Jlypocricamisitur visquem-
piamrea. post; meuorem verominime.
Exprofecto si videremus apudxmulos nostros tructus defectione eorum dignos, Forsitan ee nos
deCcilecremus, ac rlero monasteria relingueremus. Sed quum operibus plane oitendant, qualesnam
linc, ex olim eriam fuerine, quamq: ob caulam emonalteriis claplirurtus se negoriisimmilceanele.
cularibus; nemoram hebes est, quinintelligaes quid eas ad hanccarnis, ee nequaquam spiricus, adi-
SaFliberearem. Ex operibus enim eorum, vericasinquit, cognolcetis eos.
Cecerum qaemuli de nostra carriuncimpacientia celiquis adiungamustigmeneiss lemMon
omnia aduerta, qua inhomines cadere pollune, et aequansnirer quidem tolerauimus, nequaquare-
culamus, quin cuncta icerum (si Calrem posibile Foret) lustineam. Sane tamet linosin arumnisno-
Arisenumerandis ambiriolas esse haucdeceac, tosamus tamen, parres conleripei, vecum bonare-
straveniacancorii malorum, rel brenirermeminislè liceat, non quo robis quicquà exprobrare cone.
MUIE