# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0053
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0053?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 37, page id 1759050695:0053
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=53
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
# Lines: 63 recognised, mean confidence 0.89
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

determina.
MV Austra
aproin
et
ec limplicen
do rndigu
Dlagnericum
elam lelle
ande man
primario
eepce compo
umole
est subiectum
M
Ecce. Obler
e
lcer necest
cum
ap. lF.  etioaltata
vorro _ immutabiles illi corius orbis termini, non alii reperiuntur praecet
iplos duos eius oppolitos cardines, sive Polos Borealem ee Australem, de
medium cos Polos connectentem, ex per orbis cenerum rraiectum Axem.:
Primo ieaque constat magneticam riicutem Perrestri globoita inesse, ve
ex eius forma emanet velur proprietas ad bonum eius esse necessaria: ne alio.
qui dicatur Nacura peaeter morem necellariis peaesidiis Enria aliquando non
munire. Vnde lequitur reliqua magnerica corpora re Ferrum, laceres, iplolque.
adeo Magneces lapides eo lolum nomine magnerica virture gaudere, quod
TerrCZ PEa Cxeteris mixtis temperie gaudeanc: qua cam vierurem concipiendi
apta cuadine.. Nec obstar, quod Mixca huiulmodi vim prae Fellure regetio-
rem re plurimum extribeane: haeC enIM COTI VIEtUS, quX aCTiOE APPATCC; CX
eorumdem maiore tantum densieace, puritate, parciumque rnione prohcilci
EIE, non ex maiore Formx perfectione, aut ad vim illam producendam ma-
iore apricudino. Ouod ex eo cuidenter contirmatur: quod eorum mixtorum
Calua Formâ vis omnis magnetica immueari possic de incerire. Sed quond hoc
Capue, nune latis: cum de eo rursus inferius sie habendus Termo.
Secundo constae magneticam illam Terrae virturem ica ips inesse re in lon
sum secundum Vniuersi Axem Fula SIC.. DC excurrat; ejulque radii omnes (in
orbem enim effunduntur, ve reliquarum Fularum qualicatum radii, ve APer
tione proximâ declaratum est) vel recta, vel oblique Polos spectene; ita ve
vna eorum facies Boream, altera oppolica Austrum pecat; e 2d illas orbis
plasas ambae obuertantur absque omni ad alias qualcumque COnatu. Cum
enim haec rirtus ad hoc sic institura, ve Pellurem tanquam ejus Instrumen-
cum secundum Vniaex(i Axem componat, cuius termini lunt ipsius Vniver(I
Doli: omni aliâ ad alias Vniuersi partes propensione carere debuit, eaque
Cola pollere: qua ad Borcam, _x ad Austrum concenderet. Ideoque non im-
Proprie litus ille à Borea in Austrum, vel ab Austro in Boreamrocacur lonoi.
cudonaturalis tam magnerica virturis, quam magnerica virture praediti cor-
Poris: cuius Longitudinis extrema duo lune facies dissimiles, vna Borealis;
alteras Australis: illa Polo Borealis haec Australi obuertitur. Ouod Si haec lon-
sicudo nacuralis rbiliber secari concipiatur: duae enalcuntur facies, dissimi-
les quide, veparet; led quae mutu luo simul rniris d CongrHere ApPCCANE,
repoce quae virturis nacuralem curlum a Borea in Austrum, ex ab. Austro in
Boream continiiene: vnde de amicae dicuntur. duxe illa Facies dissimiles. Ini
mica vero lune Facies similes, hoc est, ambx vel Boreales, vel Australes. Si
facies borealis boreali obuersa applicetur, perverritur vircuris CUrUS NaTUFA-
lis, _ ex aduerlo verimque obsistitur. Ouod similimudine ex arboris erunco
Pecitâ apte Colec. explicari. Ecce rearboris, veluri de alius cuiuluis planta
eruncus, tibris constet ab imo ad lummum certâ ratione ductis, re secundum
Sicum illum Colum apex sine alimentum a eadicibus haustum, ad ramos deter-
rC: quae s invexterentur, nullatenus id praestarent; ve Inita docent, quae, ve
viuiscane, seruato eorum naturali situ committi debene, ita ve surculorum in-
Cirorum facies. deorsum spectare nata ad faciem crunci, cui inseruntur curculiu
dissimilem