# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0087
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0087?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 71, page id 1759050695:0087
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=87
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
# Lines: 61 recognised, mean confidence 0.82
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

n obelu
rroque le
oea
ec
6
e
ai og
l’oncce con
e
dedi
coc
a
)eo
aa brevioret
dium
e
ap. TII. De Magnetico acendi modo.
50 quod ab iis ractus rorctus alliciatur, quam 2b aliis duobus BCH, A L R, a
quibus masis reced s: Sequeretur obelum ex adhaetione cum divexis
punctis eiuldem hemipnarii borealis C B D, diverlam litu haurire virturem.
Ac constat Falsum id ese. Ouodcum que enim punctum alterurrius hemilphae-
eii obelus tangac, eius exrremum virturem concipir ciuldem siuis, de rationis,
licet rigoris inaqualis; minoris scilicet, si ractum Beri Contingat Circiter A-
quatorem; maioris, (I versus Polos, iuxta FI) poth. 8. cuius inae qualicatis (ve id
etiam hic obiter moneam) vix vila porest peti ratio ex illa per Polos rircuris
ettusione: cum tam circa AE quatorem, quam circa Polos duo tantum aganE
radii in obelum; quorum asendi facultas maiorne sic an minor in vna,
quam in altera Magnetis parte, vix explicare queant illius ertusionis polaris
Auchores, re ex proxime dictis colligere est; vbi obseruaui radium B G, cts
non longe d Polo B obelum C F alticiac; minori tamen conacu in eum agere
iuxta eorum Auchorum Placita, quam radium A GI: cum hic, non ille ad le
magis alliciar obclum F; ex qua obleruarione, rirturis maioris argumentum
Peti volune, qua ractius quilibet prae aliis polleat.
Accedo ad aliud incommodum lonsc grauistimum, quod in huius expe-
rientiae expolitione iuxra mentem Cabei obseruare elt. Repetenda nobis lunE
quaedam eius verba superius recitata. Ouia, inquir efficacitas primi radi B L S
maior est quam radi AP R; ideo absolute obelus L FI in extremo L. tangente
habet faciem meridionalem, in altero TY Seprenrionalem, Ut est etiam in radio
ES virturis. Nihil verius porerat a Cabeo alteri; dum rult obeli L II extre.
mum L magnetem tangens ex conractu faciem meridionalem adipisci, hoc
est virturem se convertendi ad meridiem, cum Pele ex nutu luo componendi
Facultas huic obelo, sive Verlorio hec. Iplum scilicee non lacuir cerrillimum,
ericissimumque experimentum, quo constat extremum Verlorii cuiuluis (il-
lud Fac ese obelum L HI) quod Magnetis hemisphaerium boreale, Vt CBD.
quonis in puncto L cerigie: vim concipere sele convertendi in meridiem:
emper enim Magnes oppolitam faciem Verlorio accedenti impertitr, hoc
est, lux dissimilem, et amicam, quando quidem simul Sibi MLIEIO VnIUNEUE. Ve
rissimum, inquam, illud eA, quod a Cabeo alleritur; obeli L. HI extremum L,
boreale Maoneris hemilphaerium C B D contingens acquirere Faciem meri-
dionalem: id non rejicio, sed amplector. Sed allero Cabeum, Aliolque Ca-
bei sententiae faurores iuxta polaris illius effulionis Aacura Principia, oppo(i
cum, hoc est, veritati, ex experientia manifestissimae contrarium alserere de
buisse. Acque hoc est granistimum illud ablurdum, quod in hac exponenda
experientia incurrere memini polaris effusionis ANCrEOreS. NTam Cum IUXLa
Tententiam illam omnes radii in Polo B Magnetis FransantIE, ve ait laudacus
Author, re possine rndique dilpersi, omnelque cadii ita dispersi faciem B ha-
beant borealem, alteram vero extimam, e averlam à Polo B habeant meri-
dionalem: radii BIS Facies L. (suppone radium illum, ( lubeat, secari in L,
DEduae facies sibi obuersa naLCANEE) auersa a Facie B Boreali, erie necellario
meridionalis: _ altera Facies radii L S, qua spectat Polum B, borgalis reigue
erico