# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0137
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0137?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 121, page id 1759050695:0137
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Cap. TII. DMaenetico acendi mono.
Eunc inaequatia, neox dicam, maiulque semper fucurum est legmentum
T AO Tegmento IA R: ∞ conra, legmentu T BO maiori segmentoT A
obnicens, emper minus est legmento LB R quod minori lesmento L A R ob-
Sistic: Cequitur ex hoc duplici capite Magnecem rircurem maiorem ad austrum
Spectandi Verlorii extremo L rribuere, quamr obelo IS tribuat. Ouate V er-
Eorium L R directius ad austrum contendie, quam ad candeim plagam Feratur
obelus, hoc est, Verlorium I K magis lurrigicur, d abscedic à luo orbe;
quam obelus abscedat d luo.
Ouod autem Segmentum T A O maius semper Futurum sIE LCGEHEO TAR,
Patet. Nam Fadius OL. Cempes Secabit orbem actinicaris vlera L, in quo Ma-
sues lecatur. Vnde sequitur parallelam T O Fucuram lemper luperiorem,
quam lineam TR, illamque abscissuram semper maius Magnetis segmentum,
quam ictam; atque aded ralidius: imo ee ed semper maius, quo longius à Ma=
onete lumetur punctum L. in radio O IL.
Abereat isitur Verlorium L R d situ obeli IS, de quidem apertius prope
Oras Sphaerae actiniratis, re expertus est Gilberrus: quamquam defectum hunc
ignauiae lapidis, auc maiori à Magnere distantix velit, sed perperam, adscribi:
haec enim ignauia, aue maior distantia causa quidem cardioris actionis esse
Potest, Ced non aberrationis a debito situ; quem tandem stacum de tixum al-
Sequetur Vertorium, si debito cum Cudio administretur experientia. Non
tamen mirum, Si Gilbertum erli Polertissimum fugerie sirus dilcrepantia prope
Magnerem; ibidem enim segmenta T AO, d IAR SICuF X OpPOLILA FB 
LBR aequalia Fere sune; praesertim si radius OTL, in quo verloria IS, L K
Catuuntur, propius ad Aquatorem accesserie.
Duoad hunc ergo calum, in quo radium OIL non longe ab sguatore
Cumplimus, in quo Verlorium sacui debet: constat quam apte racio à cabili-
ea rniverlali effusione petica respondeat experientiae;  quam aperta cuadat
eiuldem experientix causa, ve etiam ex eas experientia ipla accuratius, de ta-
cilius insticui posTIE.
Nunc calum alterum contemplemur, in quo radius OL ad Magnetis
Axem OB propius accedit. Constructio, ve in praecedenri instieuatur: adti-
beatur scilicet Vertorium, liue obelus IS ad Masneris punctum L, et in orbe
actinitaris Racuatur ad punctum L Verlorium alterum L K: ducantur criam
a puncto L linea Magnetem cangences L. P. L. V Cin Magnere rectangulari
ducendae erum hae linex ad angulos P ex V, quae iplum Magnerem ample-
Ctantur) ducacur denique à puncto Y Maenetis Sphxrici linea PR ad Axem
perpendicularis. Flis polutis. Certum est Magnetem torum radios profunde.
re ad L. exrremum Verlorii L R, eique vim tribuere converrendi faciem L ad
austrum, borealis enim est radiorum communis Facies L, cum ipsi ab ausro
in boream pergant. Concurrent etiam eiuldem rorius Magnetis radii ad puir
ctum I, ita tamen ve radii maioris segmenti I A R obelo vim rribuane Faciem I
versus austrum dirisendi, minoris aurem legmenti IB R radii vecumque ob-
Eittene, ec obeli Faciem. L nomnihil detorquebune à sicu auctrali, quem maius
SEGMEHCILML