# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0153
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0153?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 137, page id 1759050695:0153
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
# Lines: 49 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

NOL
entis,
reba
Oriis,
Cap. IV. Devi Ferra Maenerica
live obelis, qui in eius sEquatore vi detinentur per aliquam temporis mo-
ram, nullam rim infundat, Sicur etiam continoit in Aquatoris parallelis: Co-
demquemodo Tellus vim nullam tribuat bacillis, qui in A quatore, vel A. qua-
coris parallelis in plano Hlorilontali iacent ad ortum, et occalum porrect a
longitudine: quid euidentius constare porest, quam cerrestrem etiam globum,
etsi Magnes ipse non sic, velut lapis; non tamen Magnerica carere virtute:
quam in eo licu non communicat, in quo nec eam communicat ipse Magnes.
Omincoo. Verlanda est adhuc ferrea virga. Ilustrior est alia quaedam expe-
rientia, quam ad Insticurum ea virga nobis praebet, quam ve praeteriri postit:
eam lane quilpiam in Magneticis parum verlatus nonnii Magicis adlcribat.
Bacillum allumito, quem nulla Fatum Magnetica virtute esse constet (consta-
bic aucem si eius alterurri extrema acum nauticam admoueas, cuius cuspidem
aeque ac turculam ab eo vellicari, e allici intuearis) huius bacilliad FTorilon-
tem perpendicularirer crecti extremo superiori acum nautieam proxius appo-
nC: extremum illud acus cuspidem ad Boream spectare Lolitam ad se adducet,
e adiunget; furculam repellet. Inverte bacillum, itare illud idem extremum
bacilli inuersi quod Tursum ance spectabat, deorsum iam spectet, ee acui im-
mineat: cernes eunc idem exeremum, quod culpidem prius excipiebat amice.
tac Colum Factâ bacilli invertione iplam d se avertere, Furculae vero locietatem
appetere, camque sibi rnire. Ouxnam isitur tam oppolici effectiis caula tam
Cubito exorra: bacilli solum invertio de nouo aduenit. Sed haec invertio,
nunquid pocest aliquid noux vircuris bacillo comparare; reteremque ab eo
depellere: Ita lane. Nam cum bacillus porentia Magneticum corpus sIc, Ca-
Pax lcilicet rirturis Magneticae, qua carere lupponimus, à Perra subito
atticitur vierure Maonetica secundum sicum, secundum quem effundicur.
icare ab imo bacilli ad Cummum excurrat: tunc isicur bacilli Facies inferior
borealis, erat, Cuperior proinde Australis: non isicur mirum si luverior bacilli
Facies Verlorii cuspidem, qua Boream perere nata est, alliciebat, fugabat fur-
cinulam. Ac iam Facta bacilli inversione, excipie bacillus Telluris virtutem
eodem modo, quo prius eftulam, sed marerialiter ipse idem nO manet. Nam
Facies eius, qua calum spectabae, nunc spectat Colum: codemque modo d
Tellure afficitur, quo altera eius facies priusafficiebatur: ita aurem afficieba-
tur re Facies inferior borealis Foret, e Fuccinulami allicerer; superior aurem Fa-
cies, australis erar cuspidem alliciendi nata. Nunc post invertionem, similiter
facies inferior borealis est, d luperior australis. Ouare pars haec inferior Fur-
cinulam allicie, e cuspidem fugat; superior vero cuspidem aduocat, eiicit
Furcinulam: atque ita bacilli macerialiter eadem facies cuspidem Verlorii alli-
cit, dum substat Verlorio; eandem abigit, dum Facta invertione luperstat.
Duod ita non contingeret, si bacillus diurius setisser rectus, rirtulque à T el-
lure ettula radices esisset frmiores; quocumque enim in situ sive crecto, siue
obliquo eadem eius facies cuspidem allicie, altera furcinulam. Vnde manite-
Atius adhuc Magnerica illa Felluris facultas hoc experimento sele prodir: cum
nonnili huic vni cam subica per vices cam crebras visturis muratio astignari
QHeat