# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0165
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0165?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 149, page id 1759050695:0165
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
# Lines: 46 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Cap. IV
Devi Terra Maenetica.
que hunc omnem, quem lulpicimus, torius Vniversi ornatum pericurums
Duam vero Tellus facilis, et expedira foret, nili aliqua aliâ praeter grauita-
tem faculeate in eodem situ cohiberetur, ad huiulmodi CIrCA CeNErUm COnIer
Gones tantorum fontes incommodorum; collioe ex eo, quod unico tancum
cenrro, hoc est, punctulo tota nitatur: quod ad aequilibrium absoluristimum;
cum non arte, qua semper aliqua ex parte deticit, sed ex natura lua compo-
natur; quod proinde rel minimâ vi inffecti porest. Cernis re torx nostrates
aequilibrio, quam fas fuerie, perfectissimo donacae, vel minimâ vi ad morum
Concitentur: actamen non puncto, ve Terra; led Axi incumbune; qui fulci-
mentum premit; e morum non porest non retardare: quem etiam quaedam
cum Aris, tum fulcimenti occurtans alperitas, e scabrities (neque enim vila
atre tam absolucum lauorem pollune contrahere; quin alperi quidpiam, Ct(
Cenlum fugiac, iis supertic) cohibet: nihilominis rix oyrandi tinem Faciune
concepto lemel impetu. Ouis itaque neget terrestrem SphaeTAI PCErA mOtI,
Maris aectu, vel procellarum vi in aliquam eius placam incumbenco impellis
de in orrum agi circa centrum, nisi aliqua facultare in situ debito cohibeatur,
veluc in eodem loco opc granitatis distinetur: eoque modo tam grauia ca-
veantur incommoda; quae in eius Incolam Hlumanum genus imminerent.
Decuic igitur lupremum Rerum condicorem, ve Terrestrem olobum Flomi
num ledem fucurum a caneis incommodis rendicaret, apcum ruum aliguen
sicum fixum de immobilem ei altignare vna cum Instrumento, de Facultate, qua
cundem illum sicum cueri posset, ac repetere per le, si quando ab eo deturba-
retur, ve commodam Flumano generi semper praectaree commorationem.
Cum Porro licus corporis cujuluis diuerlam quandam partium eius in
loco positionem dicac; Facultas ad sicum obtinendum comparata non debuie
eodem modo, e aequalicer omnes cerrestris slobi parces afficere e id calem
Stum omnes similiter convertere, e agitare, quemadmodum grauieas ad lo-
cum debitum occupandum omnes eodem modo afficie, de inclinat, de equali-
Tet per torum corpus fula est: si enim eodem modo innata ad Sicum Facultas le
haberet; neutiquam frus, et immobilis huinimodi facultatis opc obtineretue
Partium licus, cum omnes pari conatus parique iure ad eum a(pirareHE, VE Om-
nes Telluris partes insita grauitate ad centrum concendunt. Caeterum, fIxuS
ille Sphaerae cerrestris ad Sphaeram caeleltem sius consticui non potuit aptiors
quam si ad tuius txas e immobiles partes ad Polos scilicer, de Vniuersi AXem
alligaretur, ita ve Telluris Facies alcera sive Hlemisphaerium ad Borealem caeli
Polum obuerteretur, altera spectaret ad Australem, eiulque Aris cum AxO Vni-
HCT(I AxC COndrueret, totaque haec Mundi eotius machina membris eius om-
nibus e loco, ex litus ee ordine inter le apte convenientibus recte constitura,
e illustrius condicoris laudes celebraret, e Flumano generi inseruiret impen-
Fiuis. Cum ergo ad Terrestris Sphaerae sicuis illius cum ratione corius Vnivert
tum ratione llominum commodae commorationis, tam aptis tamque necella-
rii immobilicarem, de constanciam obtinendam ex conseruandam institura (IC.
Magnetica Felluris rixtus; patet quam non perperam alorrum Ci prima Pro-
positionis