# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0171
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0171?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 155, page id 1759050695:0171
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Cap. IV. Devi Terrae Magnelica.
caelum Tellus, qua ratione Mlaenes ad Tellurem habere non absimile videatur:
Sed de hoc alibi fusius: sufficiat nonc Terram in Polos mundi insira sibi vi, cen
in bonum Focius, ab diro nobis Natura consilio diriei. Ilac cicato quidem loco
Kircherus: quibus COnTOManE, caque COntIEanE, e apertius exponune, quae
ibidem inferius adiungie, cumque locum esse reor (neque enim atius miti oc-
curric) in quo fusius proxime allata se expolicurum pollicetur. Sic igitur
trabet.
Suppono, inquit, Fellurem primario in caelestes Polos veluti quietis suae ter-
minos innato quodam e intrinseco appetitu naturaliter ferri. Jam vero cum nul-
lares insito appetitu in aliud feratur nisi in eo, in quod fertur, aliquid sit, quod
eam bene afficiat, es cuius bono foneatur: certe Tellus in Polos Mundi neuri-
quam ferretur, nisi vis quedam forrix, es benefactrix terrae, Polis ipsis inesset, si-
ve jam ista vis sit Maenetica, (ine analocum quidpiam virtuti Maneticae: iux
ta huins enim polarem diffusionem Terram polariter disponi necesse est: nist enim
hanc vim in Polis ipsis statueremus; non esset ratio, cur Poli Terrae hanc partem
caeli pocins, quain aliam aspicerent. Freo necessario in Polis caeli vis quaedam ex-
trinseca dari debet Telluris dispositina. Flaec Kircherus, quibus prior illa eius
recitata sencentia apertius exponieur. Hlabetur aurem ex hoc veroque loco
qua ratione Auchor eximius Terrae concilier immobilem illum licum, in quo
eius Poli caelestibus Polis directe semper obiicianeur. F.s Scilicer in Cceli Don
lis rictus quadam Magnerica, aut alia quaedam Faculeas virturi Magnericae ana-
10ga liue similis; quae ab iplis effula ad Ferram rque pertingat, eiulque Po-
l0s, qui alioqui quamlibet caeli plagam spectare paraci Forene, ad se adducat
de COnertaL: eoque modo in debiro fixo situ roram eius molem constituat:
non secus, inquir, ac ridemus Mnonetis alicnius porentioris Polos, alterius
debilioris Magnetis Polos corripere, libique rnire; atque adeo torum eius
corpus in tirmo, ac determinato sicu cohibere. Ouod ergo prius afferuerut
Terram cundem Litum seniper obleruare abdito nobis Tatura consilio: expo-
Cuic deinde, cum illud abditum Nacurae consilium in eo sicum esse docer; ve in
Polis calectibus Natura rim Maguericam constituerie, qua Terrae Facultati
MlagneTICK OCCUIrEnS Perram resat, ip laque Ferra nucuproprio sele accom-
modet ad Polos calestes iuxta conformem virtutis sua sicum ad eorum virtu-
eis lrum; eF scilicer rerrestris haec facultas Maonetica a caelesti illa virture Fo-
veatuT; a qua extingueretur, Si in alio non conformi licu renacius perlisteret,
quod a Nacura alienum est; quae luis commodis semper Audet, e consulit;
t ab incommodis impendentibus leniper sibi cauet, ee aucicitui: ad quod
verum que praestandum Instrumenta necellaria pronidit.
Hlabemus igitur iuxia huius Authoris sententiam certum de Arum termi-
num, ad quem Magnetica Terrae rictus nutu suo contendit, e ad cuius pEo-
Eccutionem tanquam ad finem proximum ex intrinsecum ea ipsi inSIE2 GIF Na-
onetica faculeas quem nullum nobis definierat Cabeus. Vult Scilicet Kirche.
tus terminum, ad quem Telluri insita Facultas Magnerica contendie, alium
non esse quam Polum calestem: qui cum similem Magnecicam riitutem et
Fundoe