# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0174
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0174?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 158, page id 1759050695:0174
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Maenetoloeia
beri porest: cui tribuatur Terra Polorum ad Polos calestes perpetua illa d
ab ommni mutatione immunis directio. Ob quas alialque rationes vilum est
Zucchio, qui fixum illum cerreni Aris cum Axe Vniuersi nexum d caelesti
quopiam Magnetico pendere censuit, necellarium esse ad hoc munus prae-
Canctum aliud aliquod caleste corpus praeter Planetarium lydereumque cae
Jum: de quo mox futurus est Termo. Interim allatis cationibus constat eni-
denter fixum Ferra licum calesti Magneticae virturi, qua Terram atticiat,
tribui nullo modo posse contra quam alterat RiCheruS. Ob quas eriam ratio-
nes limilis de Magnerico calo Zucchii senrentia labetactari viderur. Verum
alia quaedam lux sentenciae fundamenta affert Vir doctistimus, quae dignistima
lune, quae perpendantur, id que exigit posica Asertionis probatio absoluta, cui
incumbo.
Zucchius igitur, cum obleruaret terminum, ad quem Maonerica Perrae fa-
cuitas contendie, a Cabeo nullaremis fuisse astignatum: a Kirchero vero affi.
onatum quidem fuisse; rerum talem, qui impugnari, d reiici merito posset
ob rationes proxime allatas: aliam rationem ciuldem constimendi rermini ex.
cogitauit, & expoluie parr. S. nona de Machinis Philosophia Sect 9. Assert. L~
Vule isicur omni Dilciplinarum genere rir exculuissimus, non lecus quam Kir-
cherus. Terrestris globi, Maonerica agenre eius vis Axem, Pololque ad Vni-
versi AXem, X Polos adduci ab alia simili e caelo prostuenre Facultate, qua ad
ealem litum sibi conformem componeretur, e in eo conleruaretur. Sed huius
e Calo ad Ferram eftulae viecutis Principium lonse aliud, quam Kircherus,
constituit. Neque enim ei Patis fuic definire virturem Terram dirigenteme
calo propasari; nili etiam stacueret (quod Kircherus omisic) quodnam fo-
tec calum illud, rnde nalceretur illa vis: quam efundendi ineprum cum Cer-
neret tam Crdereum, quam planctarium calum ob allatas rationes; coelum
aliud nouum, ae singulare sibi censuir constiruendum Crmamento superius (ne-
que enim intra firmamentum calum aliquod Colidum, e immorum consticui
tuto porest, quale iltud esse necese CA) quod Foret Magnerica rirture praedi-
cum tanti rigoris; ve ad cerrestrem globum perveniret, cumque in debito litu
componeret ad reliqua, qua ipsi inseruiune, mundana corpora; ita scilicet,
ve eius Axis cum Axerniuersi congruat. Cen set porro laudatus idem Author
calum illud Magneticorum esse luoremum, cuius illud siE munus, ve Tellu
rem tanquam subiectum, de Principium passiuum afticiat, de regat, non secus
quam Maones Ferrum ex le omni rirture Magnerica dectiturum alticie, ee im-
buie, re Fellus deinceps haustâ Magnericà virture Magnetice le gerat, d ad
Ellud supremum Magneticum Pele accommodet; quxe alioqui foret ad omnem
situm indifterens. Aeque haec est praecipua, aue rnica ratio, cur caelum illud
Mlagneticum necellario fuerit satuendum: cum nihil aliud in EOt2 RCruM.
complexione occurraE: quo Terrestris globus in situ cum sibi, tum Flumano
generi commodo sacuatur. Arque hic est Doctissimi riri Census de Axo Tellu-
FiS SItus quem Occupat.
e vero, quod Kirchero superius obiiciebam; quod scilicet nullus extet,
21