# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0176
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0176?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 160, page id 1759050695:0176
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
# Lines: 46 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

22
Bete
dirioie ad varias inclinationes pro varia climarum Lacirudine, nec vllumta
ctenus obseruata est impedimentum pati vel à caelo, vel alio quouis Magneri
COCOrpOre. Ouae isitur maior rario est, cur in luspenla rirgula Ferrea virtus
illa caelestis lele exhribeat, quam in huiulmodi Verlorio verticali; praelertim
cum ad mocumm quemlibet expedicius sic Verlorium aequilibracum, quam vir-
sula, qua per lui extremum suspenla deortum tora lua srauitare nicente fer-
tur: Alia igicur quam caeli Magnetici virtus, altignanda est caula, cur d per-
Pendiculo non abducacur virgula illa a Telluris Magnetica virture Ouaenam
Porro: eius grauitas: cui luperanda par non est Magnetica Perrae Facultas.
AChaec, inquies. Terrae Facultas superat Verlorii rerricalis grauitarem etiam
virgula Culpenla grauicare maiorem: concedo. Scd longe dilpar est ratio.
Verlorium enim verricale luis antulis, cardinibulre tocum niritur, eilque su-
Sentatur toca cius srauicas imo sicum quemlibet propter aequilibrium obtine.
se pocest: icare cum a Perra ad certum licum dirigitur Vexlorium, nullum eius
pondus obster convertioni, ad quam sufticir quaedam dererminatiua tantum
Poreneia quamuis debilistuma, qualem esse constat Pelluris Facultatem. AC vero
Tuspenla ferrea rirgula non ad omnem lcum aeque parata est; sed ad rnicum,
ad sicum Ccilicot perpendicularem addicta est; à quo non sine vi deturbaripo.
Test, quemque repecitura est Tuapee orauirare, quae in eam cora incumbir mullo
nicens tulcimento. Ad grauicatem isieur referri debet licus ille perpendicula-
lis ad cenerum Vniuersi, quem ferrea quanis rirgula obleruat; acque eadem
crauicas, non caelectis vila virtus, impedic quominus à Telluris Facultate in-
clinetur, sicut ab ea inclinatur verticale Verlorium, cum d grauitatisnutu libe
ratur per aequilibrationem ope ansularum conciliatam.
Secundo. Si ris aliqua à caelo Magnetico ettula in ferream virgulam su
Epenlam asic, d impedic ne Telluris vircus eam ad nutum luum in obliquo
quodam licus quemadmodum verticale Verlorium, componat: at Paltem non
ica impedic, renullus ex ea Perrae virture, d conatu effectus lequatur; neque
ve aliquam inclinationem obliguam obtineat virgula a perpendiculo diier-
Cam: etli enim granitas eam ad perpendiculum adduCiE, VIPEUS FAMEH FCFEX à
perpendiculo eandem aUOCAEE CONATUIT: ex quo conatu aliqua laltem a per-
pendiculo dilcestio sequi debet; at nullam sequi constat, de lolam graviratem,
quali Tola ageret, virgulam ad perpendiculum adducere. Deinde cum Telluris
Facultas rariis in Climaribus Verlorium verticale ad diversos sicus constitnt
magis, vel minus ad perpendiculum accedentes; dubium non est, quin euu
dem conatum in virgulam suspensam exerat, re eam adducat ad eoldem situs,
niE Saret per impedimentum aliquod siue ex crauitarO, svC ex Contraria vir
cue illa caelesti oppositum. AE haec virtus caelestis cum rigore lemper aequali
202c, cur sicus illos omnes diverla inclinationis, ad quos cerrestris virtus eam
virgulam componere nicitur, in perpendicularem adducit: Sic enim necesse est
ve remissius interdum, interdum vehementius agat pro diverla locorum lari-
cndine, veita remperet conatum luum, aduersus virruris terrestris conatum,
cui obsistere dicirur Facultas illa Caelectis, re ad sicum pracise pespendiculer
rem,