# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0178
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0178?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 162, page id 1759050695:0178
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Magnetoloeia
loco allata non repeco, locum adi. Deinde. Nonne caelum illud Magueri-
cum ita asic in Magneticum terrestrem slobum, cum que sibi accommodat;
quemadmodum duo nostrates Magnetes, quorum vius fixus sic, alter sic ad
motum liber, qui ad alterius sicum contormem nutu luo Feratur ? AC Magnes
Magnerem non asic, d componit nili mectiante ettula virtute ex veroque can
quam inATUMenEO: quae veriusque etula viitus luum quaerie cum altera sibi
commodum de contormem. Idque omnibus probatur experientiis, quae inter
duo quaenis Magnerica instirui pollune, nec rilus apparer effectus immanentis
illius virtucis ad Magnericorum Polos a lingulis eorum punctis emilla: idem
que pastim polaris eftulionis Asereores admictune, e quidem merito, ec ne-
cellario; vix enim vilus effectus Masneticus aliter explicaris ciul que ratio red-
di porest. Similicer isitur calum Magneticum Terrestrem slobum agic, de
componit mediance viriusque ettula rirture; quae ad sirum libi commodum
accurrit, ee principium, unde Auit; commonet, e adducir. Nec vila inter
hanc veramque rirturem, alteram à Tellure, à caelo Magnetico alteram sibi
Occurrentes oppoltio sicus porest obleruari: quo AE, ve neurra alteram impe-
diac ad virgulam illam ferream sulpculam dirisendam; Led veraque ad can
dem eius directionem Concurrat. Ouare si nulla alia rario afteratur ad cielum
Mlagnericum Caruendum, quam haec experientia, qua constat virgulam ter-
ream sulpenlam licum ad Florilontem rectum lemper rbique terrarum obser-
nare, Fundamenro minus tirmo Cacui videatur; dicendum que sic eius rirgula
licum perpendicularem ad Florilontem, sire recta ad centrum Vniverli COn.
cendentem non aliunde proficisci, quam ab ciuldem rirgula grauitate maiore
quam ve à virtute à Tellure eAula superari postie, e in sicum obliquum adin-
Car litus, ad quem Vesloria verricalia ab eadem Tellure Magnetice in can
agente consticuuntus, decorqueri. Atque haec tere sunt, quibus ea experiencia
ad calum illud Magnericum Cacuendum momenti demonstretur esse non la
EIS SFaUIIS.
Expedicis, qua ad experientiam pertinent, facilis cuadic ad doctissimi Viri
ratiocinationem responlio. Colligebat ille vim Felluris Magneticam esse in-
censissimam (tanta enim incensione egebat, re ostenderet eam rim impediri
ab aliquo Agente extrinseco, re caelo Magnetico,  minus rirgulae sulpenlae (i-
cum debitum cribueret) ex eo quod eadem ris rbique cerrarum oblervetur:
quod inquie contingere non porest, nili sic incentillima Telluris virtuIs; quae
cum à Polo Terrae tanquam a Fonce protundatur, eoque remiltior cuadat, quo
longius a Polo prouchitur: necesse est eam validissimam elle, ex ad immenla
propasari spacia re (cilicet ejus decremencum sic insensibile, eth spatium am-
elislimum, (quale est à Polo ad aequatorem interceptum) emenla tuerit.
Sed contra Fgo altero cam esse debilissimam, id que ex dictis patet aperris-
sime, ostensum siquidem est minulculum quodlibet ferrum quamuis omni vir-
ruce Magnetica desticurum, Si Verlorio admoneatur, (quod à Pellure lolâ di.
rigitur) illud abrivere, de secum, quocumque feratur, capriuum deducore nulla
alia vi Magnecica (vim enim aliquam huiusmodi ferro necesse est inesse ad
hunc