# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0182
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0182?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 166, page id 1759050695:0182
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
# Lines: 44 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

onetica ita haC VIrTUIEC PEaestanE PEOVE ad TCFIX remperamentum aecedun:
quo HE, ve ea possint spoliari praestante eorum substantiali Formâ: quae eam
quidem aliunde intulam admictie, sed ad eam producendam, vel reparandam;
aut tuendam, si impetatur, inepta est; ve Magneri ipsi contingere Polet; cuius
vires Aaccelcune, cum in licu alieno a cerrae licu diutius derinetur; nec tamem
re ex omnibus ejus reliquis qualitatibus Caluis colligitur, vlla ejus contioirmu-
tario substantialis, re superius rariocinabar. Ferrum vero ad dimittendam, aue
permutandam aque ac ad secipiendam pararum semper est ab (que omni in-
trinsece facta mutatione. Nec reterr quod cerrea huiulmodi Mixca incensio
rem Coleane, quam cellus, oRtentare virturem: id enim non arguie ex eorum
Forma haric nalei virtutem; se a puriora e defaecatiora, densiora etiam elle, et
rniciora; quae ad vigorem maiorem conferunt.
Secnndo. Obleruatione dionissima Cune, quae lubiicio. Ac in primis dicae
Aliquis. Cum Vniuersi Axis nihil plane sic, sed quaedam tantum linea imaci-
MatIONC EenUS ConCepta more Machematico, non phylico, quo in genere haec
EOTA reS VerLaTUE; qu feri potest verotum terrestrem globum determiner ad
Sui consecutionem, ex CD FOTO CONAII FCratE virtus eius Magnerica Fanquam
ad proximum, et inerinlecum eius propensionis finem: necellarium isitur est
aliuid aliquod Agens phylicum, quod Perram eo adducat, ibique cotribeat: ad
quod non aliud excorirerur aptius, quam corpus aliquod Maoneticum Ar-.
inius, de validius; quod eam ad morum paracissimam conciret, de in situ de-
bico componat, dum faciem contormem allicit, de contrariam auertie; nOn
lecus quam Nagnes fixus, d immobilis alterum Magnecem pendulum conci-
eac ex in liu sibi confortni componir. Et vero, inquier Idem, quem alium in
Finem rirtus Magnerica Ferrestri globo insira existimanda est, quam ve alteri
cuipiam Magnetico relpondeat, a quo regatur, cuique obsequatur: Neque
enim Telluris Sphaera virEIC CSEE MagnCTICA, QUa CxETa ip LaM PTOPASCTIF, VE
propagari experimur; cuius illud siE munus, ve Felluris Axis ad Vniuexi AXem
adducatur. Nunquid non susticiebat ad hoc virtus ipsi penicus immanens ab(-
que omni foras effusione: Porerat siquidem Fellus huiulmodi immanente in-
Atrumenco Ferri ad Axem Vniversi; quemadmodum innata graitate, quae ex-
era iplam non efunditur, ad centrum Vninersi concendir, de in eo derinetur:
a CuperAuis absinet Natura, Sicut parca non est in necellariis: abstinere ergo
debuit ab illa inurili rirturis effutione, si minus ab aliqua virture ipsi abstineo-
dum fuie, ve Telluris Axis ad Axem Vniverh lele adiungerer, d omnes eius
PartCS ad CUINdCI AXCM HILCTENEE, ve omnes ad centium rniuerLL NIEUINEIE
ope granitatis.
Non carene haec difficuleate, nec leui in speciem Fundamento: Led qua ex
Babilicis hactemis, s recte perpendantur, Colutionem habene laris expedicam.
Obiicitur primo Axem Vniuerh imaoinariam eancum esse lineam, et ad conci.
eandum Terrestrem flobum ineptam. Ouaero Fgo, Num Vniuersi Centrum
quidpiam sic, quam Axis, magis reale, de physicum: Ad Cenerum tamen tam
Tellus, quam gravia caetera innata gravicate contendune, illudque occupate
COMAMEUI.