# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0183
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0183?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 167, page id 1759050695:0183
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
# Lines: 53 recognised, mean confidence 0.89
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ecedun
que ea
pacandu
ec cam
qua ex
e
1aB
DeviTerra aor
conantur. Imo quia a CM MMCd illa, quam Directionis rocamus, quam cer
reltris globi radius qusea stuisibilis mente caucum fctus; quem tamen
grave quodlibet pendulum reciprocis tot vibrationibus assequi nicitur donec
in eo guiscat, quemque, Si Poludm, incer labendum gravicatis eius cenerum
capelcic, nec ab eo vlxiam recedse aonec ad rniuersi cenrrum, Si per alia im
redimenta liceat, peruenerit: Fodem ergo modo Tellurem Magnetica inna-
et Facultate ad eiuldem Vniverh Axem ferri, luumque arem cum eodem AXC
componere conari censeto tamet li nihil phylicum in eo ruiuersi Axe repe.
riatur; quod eam alliciat, aut decerminer ad cum occupandum, aut lele in eo
endum, e conseruandum. Mocrix est Magnetica Facultas licut de grauitas
de veraque ad terminum assequendum insticuta ab (que omni aliâ aliunde peti
ia concitatione, aut determinatione; led ipla per se corpus, cui inest, tan-
quam instrumentum, vna ad locum, altera ad licum debitum, de praesticutum
defere, huiusque ipsi asserit cabilem, ac cutam possectionem.
Illud vero quod secundo loco obiiciebatur Magnetica rirturis effulionem
nullius esse rous, ac minime nececlariam ad hoc, ve Pellusmagnericum Axem
Cuum cum Vniuexs Axe componac; cum id ipla absque omni virturis lux Ma-
onetica effutione assequi postic: unde necellario sequi videtur ad alium ali-
quem inerinlecum finem cerrestri globo tributam esse magneticam Facultatems
quam ve eius Axis cum Mundi Axc componatur, re alserui: ne alioqui dica
cur Nacura vircurem ipsi inseruisse, cuius aut nullus sic effectus, auF Compen-
diolius produci queat: quod verumque ab ea lonse est alienum. FlOc, in-
quam, argumentum, quod Telluri insicae vircuris Magnerica munus eam ad
Axem Mundi componendi impetie, paratam haber Tolurionem ex iis, quae de
eiuldem virtutis propasatione superius ctatura lune, si ad hunc lingularem ca-
Cum ad cerrestrem Magnericum globum perrinentem axplicentur. Ouod ve
apertIus exponatuI.
Repetendum memoria primo est Magneticum quodlibet naturali quadam
Ponsicudine constare, secundum quam regetiorem lese prodic eius virus, et
lecundum quam a Ferra rirtute in Meridianorum plano rerlus Polos dirioi-
EUII. Reuocandum praeterea est in mentem lonoicudinem illam naturalem AxC
praelertim Magnetici cuiuluis decerminari, nec non eundem Axem consticui
radiis ettulae virturis a quoliber eiuldem Magnetici puncto, dum rectiores ad
cum adiunguneur omnes huiulmodi virtutis radii; qui prae obliquioribus sem
per, re ostentum est, rirture pollene praestantiore, ita ve per lolam virturis ef
futionem Axis Magnericus constimmatur. Vnde AC, vt Tellus, guam Maoneri
cum corpus esse iam constat, Axe Magnetico non carears cseatque necelsario,
veis constiruatur, radiorum rirturis a quoliber puncto eAusione quaquauer-
Cum proxaeata Ceruaro corunde radiorum situ, ve explicatum est superius, vbi
deradiorum eorum efusione in SphXTaM agCBAEUT. LaM VETO CUI CUILA FETUM
omniu cerrenarum conseruatio, ec commoda viventium, lumani praelertim ge.
meris, cuius causa cora haec Aruebatur orbis rniuersi mactrina, ledes e com-
moratio exiseret sixum ex immobilem Telluris situm; ve LciliCereaM COrpOTA
caelestia
aD.