# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0194
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0194?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 188, page id 1759050695:0194
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

quod vi non caret Mtagnetica: qua Verloria ad occalum allicianeur, et ab
Oriente recumque auocentur, ad eoque minuatur eorum verlus Orientem
aberratio a Linea Meridiana. At Contrarium cernere est; nam maior est acis
declinario Lusduni, quam Rochomasi; nec Lugduni tantum, (ed Dola e Ve.
luntione, quae Loca cidem prope lublune Meridiano, in quo situm est Lugdu-
num: vbi ad Cradus s. attinsie eadem declinario. Imo _E Ferrarix, Genuae,
Venetiisque; quorum Locorum Longirudo etiam Lusdunenlem gradibus
aliquor, luperat, eadem obleruatur Ciraduum 5. declinacio: quamuis (quod
euidentissime probat nullum certum Ceruari de CliIaLIONUIM AUDMENEUI CX Va-
riis Locorum Conricudinibus profectum) in Locis intermediis ve Massilia,
Fbreduni. Diniae tam a Lusdunensi, quam à Venetiana haec declinatio defi-
ciat, cum Gradus 2. Xx Min. 30. vix excedat. Ouid, si perpendamus declina-
tionem Verlorii a peritissimo Artifice Kirchero Loreri obseriatam: Ca enim
cancum abest, ve ad riceriores Perra plagas Orientales Feratur, quin potius
verlus Occidentales Cradibus 4. auertatur. An igicur ampliora Perrarum (pa
cia, qualia lunc in eo loco Orientalia, Vertorium ad se ConVertunE: Dicat
Ouis Forralse mirum non esse, li L oreti acus d Seprentrione in occasu deRectat,
cum ab eo loco non lonse absic adriaricum mare ad Orientem politum, quod
acum alliciendi Facultare caret, ad Occidentem vero non exiona cerra portio
expandatur, qua Verlorium Forrius afficiatur, et eo vertus declinet. Verum,
nunquid non par, auc etiam maior Foret Veneciis racio ciuldem declinationis
in Occidentem: Actamen eo Loci obternatur declinatio Gradibus non minus.
quinque verlus Oriencem constare. Aliunde igitur quam a Mari AdriaticO re
Decenda cA haec declinationis diuertitas, quae Loreti, Venetiilque contingit.
Plura possent alia similia congeri Argumenta: quibus rericiatur illa Gilberri,
Cabeique eatio variorum Locorum declinationes acus nautica explicandi:
quae petitur ex Solis Terrarum circumiacentium spatiis: Sed ca cuilibet prom
Ptum est colligere vel ex lupra polita declinationum Pabetla, vel ex propria
Tuo in Loco obsermatione, re ea pluribus prolequi minime necellarium siF.
Cum igitur tanta haec Magneticarum declinationum nulla certalese coha-
rens varietas nec a Locorum Lacicudinc, vel Longicudine, nec a Perrarum,
mariumre adiacentium angustis, aut amplis spatiis prohcilci posic: Certum-
que alioquin sic non nili a terrestri Magnetico globo eam ortum habere, ve
supra declaratum est: quodnam censebimus declinationum huiulmodi in eo-
e
dem globo latere Principium: Obleruarat Chbente; de quidem, quod sciam;
primus, Tellurem, quae propter ariditarem, et innatam frigiditatem Colutionis
nisi Armioribus quibusdam repagulis contineretur, maxime ellet obnoxia, ru-
pibus, e scopulis ita esse a Naturx AuthOre COnGMCHEatam: Ve earum rupium
e scopulorum rariae, mulciplice (que quali contignationes versus Polos diri
sancus secundum Axem, ve lapiiis (interdum enim situs quilpiam alius ob-
Ternatur) in praerupeis secundum Meridianum rupibus, ex verlus ortum d oc.
calum conversis videre est. Fx quo idem Auchor aliguod colleoir Argumen-
cum Magneriex rerrestri globo insicx Faculentis, cuius ope situm aptm OcCU
Paret: