# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0205
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0205?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 199, page id 1759050695:0205
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Cap. IY)
De vi Terra Magnetica
corqueant. Dixerim praeterea ad rarias huiulmodi declinationes inducendas
non parum conterre policionem amplarum illarum cerrae partium respectiue
ad Verlorium, aur alia guauis Magnetica: Si enim carum medium ad boream.
vel Austrum Verlorio praecise relpondeat, non dubium quin earum maior vis
Verlorii directionem verlus polos multum iuvet, ac tirmius Mtabiliat: ac l1 2d
latus alceruerum Verlorii consticuantur illa cerearum moles; non dubium
etiam, quin illud rarie afticiant prove rarium ad idem licum occupabune: lc
regione ipsius ira Citae line sive ex Parre Oriencali, lue Occidentali; ve PaIs ea-
rum, qua a Verlorio ad Boream porrigitur sic aequalis parti ad Auctrum pro
pasatae; vix vilam paciecur declinationem Verlorium: runc enim qua vi paIs
borealis ad se adducet Verlorii cuspidem, eadem adduc et eius turcinulam pars
australis, ita re Verforii longicudo quali in aequilibrio consticuatur aequali eius
extremis adductis ri, eadem Fere ratione, qua Verloria in Aquatore ad libel-
lam consticuuntur, de neurram in partem propendent, siue intra Florilontem
inclinantur; cd quod duo Telluris hemisphaeria boreale, e australe, illud cu-
spidem, iltud Furculam pari conatu ad le Prouocene: ve mirari delinaS, (i in-
cerdum amplum cerra spatium ad orcum vel occalum Verlorio adiacens nul-
lam eius declinationem à linea meridiana inducar; non secus (alia tamen de
caula) quam cerrae moles ad boream vel aultrum tora polira nullam inducie
declinarionem, cum Verlorium eiusmedio relpondet, quod illud concira
recta dirigic. Ouod si pars alcerurra cerrena molis ad latus 1r. - -y POlEX
maior fuerie ad boream, vel austrum: TunC ad eam = L VIE TOLTIOREM AnHuCE
vel culpis, vel furcimula e a Meridiano gpr 1: -uVIF.
Ouod Si demii quaeratuT. C ampliores illa Terrae moles, qua à dire.
ctione meridiana Verlorium adducune, paucis admodum Cradibus, re pluri-
mum abducant, non aurm secta ee perpendiculariter ad le COnUENTAHE: C uI
etiam, re docent exxerimenta, ex meminerunt cum Gilbertus, cum caeteri hu-
ius disciplina Cultores, minores verlus Aquatorem declinationes obseruen.
cur, vertus autem Polum semper eod maiores quo propius ad iplum acceditur:
Ad primum relpondetur non iplas solum cerrae moles ampliores in Verloria
agere; sic enim non dubium quin ea ad se recta de perpendiculariter Coner-
terene, quid namque obstaret: Sed tocus etiam iple terrestris globus in Ver-
Poria vim eftundit, de dirisic verlus Polos, de Meridiano applicat: Verum di-
rectionem illam curbat, et abrumpit vircus particularis ex maiori cerra PartC
aliqua Telluris occurrens, quae coram quidem Terrae virturem superare non
Potest, ex ab eius actione Verlorium rendicare; conatum tamen luum exerie;
nec omnino trustra: illud siquidem à sicu Meridianae linex auerrit, et ad se ad-
dueic oblique pro ratione virtcuris ex huiulmodi mole eftula. Nec obstat Pex-
ra maior facultas, quo minus aliquis declinationis sequatur effectus ex Perra
partibus, qua vicinarum Magnetica rirture carentium confortio in agendo
delticuuntur, vel cum aliquae, ve rupes Magnerica, et ab hecerogeneis purio
reSTerrX, vieture Praeltant incensiore; qua aerius atticiuntur Verloria, quam
vi Telluris corius minus incensd: quae tamen remiltior Felluris virtIS nOn Pa-