# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0231
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0231?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 225, page id 1759050695:0231
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

(Ux vIrEcIS. Id eit LCMes PTODACMI CeMMeri debet ex eo, quod octendi vnt
cum ec velum Lacucalis lutus mollua Terminum, alium non esse quam Vni
verli Axem: ex quo nulla ratione creatur terrae quies ab ortu in occalum circa
Axem cum Vniuersi, cum luum. Contrarium eamen collioi ridetur ex allatis
paulo ance experimentis, a peritissimo, e exercitatissimo Viro obleruatis,
omnilque Felluris mocus Cola eius magnetic à Facultare cohriberi: Ouod an ve.
rum (C, nunc mihi incumbie expendendumm.
FIAC IEaGHC CTAE AEgUmeMEatIO. Si Auitantis NIaoneris ANIS CUm AXe FIO.
rilontis apte COmpONatuE, id est, ad Florilontem perpendicularis RacuatuI.
ita ve Polus meridionalis (qui scilicet meridiem spectare (olet) Curlum 2d Z c.
Iith; borealis aurem deorsum ad NTadir ObIerEANEUE: 2dItatUS, quories libue-
rit, Mlagnes eadem lua omnia puncta ad ealdem Mundi partes semper recti-
Euec, cogur lim adepto conquielcet. Ergo etiam Perra, quae magnetica cst,
quantumcunque agitata non tantum Polos luos Polis Vnivers obuertet, et
Axem cum Axe componer; sed eriam partes luas omnes ad parres Mundi eal
dem Temper prxecise reducet, eoque in sicu quiescet, non alia lane quierem
hanc Fouente virture, quam ipsi ad hunc tinem insitâ qualitate magnetica.
In hac Felluris CIIIM NIAGHCTC COMPATATIONCNON BALEAOCCIETUNE PenSITan
da, quibus paritas omnis, ex qua Pola corum pendet Argumenti robui, praescin-
dicur. Primo enim in dubium nemo rocat, quin Magnes, caereraque omnia
Maonerica, si ad morum libera FuerinE, d IAGHCFICA FCFEX ViEEUTe regANTI,
 in litum contormem componantur, in quo ipsi adhaereane, ee conquielcant.
Magnerem, ve ad mocum sic expedicus de liber, hydrarorrio commiete: inna-
cabit magnes, re pore humido illo leuior; seseque ad terram, quae perstat, ita
Componet; ve veriusque virtus exigir. Inclinabitur scilicer Magnetis Axis
qui vircuris nerurs est, ex prae caereris parribus robore praestat) infra Florison-
tem ad cerrum quemdam oradum; ad quem pensile Vertorium in Loci latitu-
dine deprimi solet de Polum borealem deorlum; australem lursum statuet, ip.
sumque Axem in plano verticalis illius statuet, qui per eiuldem Loci declina-
tionem, quam in eo Magnericorum lonoirudo occupare Lolet; ducitur. Oux
omnis conformatio Magneris non aliimde peritur, Iplo etiam Grandamico re
Cc, quam exmagnetica Perrae virtute; qua omnia magnetica corpora lecun-
dum litum convenientem allicie ex dirigie, cadem, inquie, prorlus rarione, qu’a
Fortior aliquis Magnes imbecilliorem regir ee allicie, de ad suum situm de di-
spolitionem coformat. Ergo etiam Magnes in nostro calu, in quo eius Axisiper-
pendicularis est ad Horilontem, eoque in Beir Cohibetr (IameE GPAIIEaLC; qua
Auctuanci nauiculae incumbie; d cerrae magnetica virture atticitur, prouocatur,
_ ad situm convenientem, quantum per Magnetis grauitarem licer, quae Axem
in situ perpendiculari per vim contince, adducitur, aur, ve adduCat, COnatuIS
exeritur. Nec dici porest, quod Hagnes nauiculx impolitus ab omni FCErX
maenetico atflatu, imperioque eximatur, re lui iuris omnino absoluri ipse sic
Peleque ad Polius sux vieturis insirx nutum componat: neque enim minus in
aquis, Felluris Facultari subincer; quam alio quoris in loco, esque rel impe.
dic
Cap. IV. Devi Terra Maenetica.