# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0237
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0237?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 231, page id 1759050695:0237
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Cap. IV. Devi Terra Maenetica.
industrIX negOTIU IIEIa CH. Cui aliquando Maones ram homogeneus dc
currie, ve omnibus careret alienis Cordibus: Cui tam absolute Sphaericus, ve
nullum incer eius partes discrimen obseruare fuerie: Denigue, quod maximi
est momenti. Ouis tam Colers d industrius Arcifex, qui Magnetis illius Axem
rirtutis ad Florilontem Catuac rectissimum: id enim maxime necessarium est,
ve partium omnium illius habicudo ad Telluris virtucem (it aequalis, VF ~ qua-
liter altrei parres omnes dici queane. Ouxe tor impedimenta, quae praecaueri
omnia non pollune, locum praebene experimentum illud rurpandi: Cemper
enim decrit Magnes aur homogeneus, aut perfecte Sphaericus, Cure ellipricus,
(hic enim eodem modo se haber, quo Spharicus) aut certe eius AXis virtu
eis minus perpendicularicer insistet Ilorilonci: in quibus omnibus calibus Au-
ctuantis in nauicuta Magnetis partes ad caldlem Mundi plagas lemper dirigen-
EUE a FeEra FaculEaTe, vE FerE dictum experimentum.
Dices illud idem experimentum insticui porest, ve inicio eradicum est, ope
ceretis, pauloque longioris riigulae Ferrexe Magnere excitae, quae cono non
lonse ab extremo eius australi instruatur, re aqua quielcenti commilla mergi
tota non possie, led perpendicularis ad aquae superticiem, sivc ad Florilontem
AacLIatUT. IlaeC ergo virgula, re ex primo eius obloruatore reculi, rbi ab omni
motu quicuerit, certas lui partes ad certas Munidi plagas converric; quas lI
ope Coni, sive orbiculi chartacei virgulae inserti diligentet annocaueris ad
imrori aquam continentis valis oras; cernes ad cundemi litum Cemper cal-
dem redituras, (aic Author) post eius commorionem quamlibet adeptâ quie-
EC. AC in huius virgula vtu; eorum omnium, qua in Magrete occurrebanE
impedimenta, nulla negorium Facessunt. Fcce virgula illa homogenea, de ab
omnibus alienis Cordibus emuncta est; Deinde eius figrrâ dari non porest
aptior, repore eiusdem crassiriei in cylindri modum. Denique eius Axis (e-
metiplum in sicu ad Floriloncem perpendiculari constituie, longiore eiis parre
deorlum ob maiorem oraricarem in linea directionis immersa. CUP ergO HU-
ius virgulae parces linsula ad eundem luum licum semper redeune, cum par-
tium omnium eadem lic satio, secus quam in Magrete Sphaerico contingac:
Cnr (ciliceEterra virtus in singulas aeque dispolitas non eodem modo agic;
easque in siru, quem Fors tulerie, lanorescente moeu non listic: quae cadem
quaectio circa Sphaericum Magnerem paulo ante propoluta est: led ea latis
aperte soluea habetur obleruaris illis impedimentis, ex quibus parrium dissi.
milieudo nalcitur, acque adeo dissimilis cerrea vircuris in eas agendi inodus.
Ac nulla in hoc calu impedimenta occurrunt, inquies, veproxime declaratum
est. Froo viroula haec per se lui cerras partes ad certas orbis plagas dirigit ex
insita ipsi MagnetICA vIEEuITC.
Re(pondeo. Frli virgula haec humido innatans multo sic quam Maones, ad
morum aptior, ee secundum luas omnes plagas magis rniformis; adeoque ex
ea; quam ex Magnece, cerrius peripo argumentum Maonerica quaelibee ex
insita vireure luas certas Facies ad Boream, certas ad Austrum certas alias ad
ortum, alias ad occalum componere: ynde deinccps collisarur fxa. Telluris
imO