# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0240
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0240?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 234, page id 1759050695:0240
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

aiota L1D. l.
quam acus suspendentis inverlo situ: ica scilicet re virgulae extremum borea
le Tursum spectaret, Meridionale aurem deortum: Similirer etiam acus sulpen-
dens licum mutaret inverso orbiculo, liue valis operculo per cuius centrum
ipla traiiciebatur mediâ eius parte verimque extante: Adhaesit cunc eriam vii-
sula extremum acus extremo, facies scilicet dissimilis dissimili d amicae. Ouo
litu compolico virgulam laepius agicaui, oriumque post quamlibet agitatio-
nem guielcendi concestinocatis interim punctis tam orbiculi chartacei virgu
la interti, quam vasis vicrei post quamlibet commorionem sibi relpondenci
bus. Contisit autem, non lecus quam in praecedente operatione, ve nunquam
eadem orbiculi puncta eildem ralis punctis adeptâ quicte relponderent; ac
proinde neque exdem virgulae Facies ad caldem Mundi plasas obuerterentur.
Ouia scilicet Perrx virrus virgulae Facies omnes rndique aequalirer dispolcas,
aequalicer afficit, non quidem alliciendo, ve in praecedence experimento, sed
auertendo; cum licum praeposterum occupet virgula, e Faciem inimicae Tet
luris Faciei obuertat: neque tamen virgula à situ perpendiculari detorquetur.
eius scilicet grauitas maior est, quam ve a renui Perra virture superari postic:
decorqueretur haud dubie si oblique Forilontem Peteret, de alioquin ad mo-
tum libera Foret, et ad planum verricale declinationis magneticae Loci obser-
nationis lonsicudo eius adduceretur: sicut ad idem adducitur eadem longitu
do ad Ilorilontem obliqua in praecedente luperiori obseruatione, situ tamen
(quod animaduertione dignum est) contrario: nam in priore casu virgula
tlorilontem lecaret verlus Boream ad angulum acurum; in polteriore autem,
in quo licus virgulae praepolterus lupponitur, verlus Austrum: quia in hoc
Felluris virtus in virgula proximum extremum agit illud expellendo re inimi-
cum; in illo aurem re anicum alliciendo. Ouia vero, cum virgula in reroque
Calu sicum occupat Ilorilonti perpendicularem, in verricali illo declinationis
magnetica Plano verlatur, nec cAt cur ea sine per actractrionem, sule Pei ex-
Pullionem alio decorqueatur à terrae Facultate appellente, obnicitur enim vis
sulae grauitas terrea virture superior: qua nullo modo obstat, quo minus ea
dem rirgula oblique ad Floriloncem consticuta, si modo ad motum in orbem
libera fuerit, adducatur ad verticale planum declinationis Magneticae, liue 2d
Boream, sure ad Auctrum Florilonti ad angulum obliquum immineat, ve di
ctum est.
Ex praecedentibus obseruationibus liquido constat, quam diverlos exitus
Forciatur idem experimentum diverla ratione incticurum: vnde postea conclu-
siones ex conlequentix deducuntur ralde diverlae, auc etiam oppolitxe. Obser-
nauit Orandamicus virgulam (de qua hactenus facta est hic mencio) suo mo-
do paratam, ex aquae innacanrem, suam quandam plagam ad Meridianum,
aliasque ad alias orbis parres converrere, de affigere: neque vero obseruatoris
Colerrissimi industrix Fas est diffidere. Ilanc eandem virgulam alio meo modo,
qua licuit, diligentia, paracam, ex cutiori racione Maoneri afFictam, neCMION
ad morum exvediciore e liberiore per lulventionem in pacato eraquilloque
medio factam, adhibui. Nec unquam licuie rilas virgulae illius parres parribus
XH