# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0283
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0283?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 277, page id 1759050695:0283
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
# Lines: 61 recognised, mean confidence 0.86
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

dPaII.
aIMd
ferrum
admo.
Cuspen-
nonse.
actum,
ferrita
ematu
et MI
et CaII.
tum
perio
omicur
M FaII
tC Cat.
Cap. III. De vatn tat. compeo. 27
vieture destitura est; nec alia pollet, quam qua ipliprecario à Mlagnere est im-
percica, cum tanca vi de nouo cumuler: ve quadcuplo, aue decuplo maior (Fr
ex effectu aectimetur, re restimari par est) obleruetur; quam quae ipsi indita cR
a Nacura: Ouxctioni huic faciam, re spero, latis: rbi obseruationes aliquor
praemilero: quae inter experimentum hoc obcundum sele OHFerUNE. Ex iis
enim, quid de hoc mirabili virtutis armaturx ope parco incremento sentien-
dum siE, CerriUS, apertiulque constabit.
Prima carum obseruationum est. EFH Magnes armatus lonse maiori prae
Sibi inlica, Faculeate ab illa armatura invalelcac; icare corporis Magnetici pon-
dus uctinendo sic superior, quod ne vellicando quidem politâ casside par tuit
Eec: tamen (Ouis sibi, nisi experieneia probaret, perluasisset ?) non ampliori-
bus, quin etiam angustioribus, Si Gilberco C abeoque fdem praebeamus, acti-
elicacis lua Sphaeram finibus circum seribit armis instructus, quam iildem desti-
Enus. Ouod Facilis docet experientia. Verlorio in plano Ilorilontali depo-
Sico armatum Mlagnecem in eodem horilontali plano sensim promoue donec
illud primum, minimumque cominoneri, de a Cuo situ ad Mlaonerem annuere
deprehendas. Tunc vero tam Verlorio quam Magnece eundem Cuum locum
sirum occupante, lia exue Magnetem armarura: nihilo secius cieri intueberis
Verlorium ad minimam nndi Magneris agitationem. An vero contractior sie
armati quam inermis Magnetis Sphaera actiuitacis, ve citari Authores cen
Senei miti nON LICHIE ExPCLITI NEC CETFE GLEIQUAM ExPCFEULUM rCOF: cum cui
denti constet experientii ampliorem heri appolico ferro Magnetis actiui-
tatem.
Secundo. Obleruatione non minus dignum est Verlorium virturem nihilo
maiorem ex contactu armati Maonetis, guam ex concactu inermis concipere;
quod experiri licet duobus adtibicis aqualibus rerloriis: quorum rnum a-
maco, alterum inermi Magnere excicum fuerie: nam verum que (s paria fue-
FInE CaTCTA) Pari alacricate ad orbis cardines sele convertie, lineamgue occu-
pat Mecidianam; verumque ealdem ferri particulas sibi adiungit, et Sulpen-
dic: quae manifesta lune paris verigue illi Verlorio inhaerentis virturis aroumen-
ta. Hluius X proxima obseruatione allati experimenti non alia, racio ve intrt
planius exponetur, adduci posse ridetur, nisi quia Ferrea illa armaturanon nis
accepea à Magnere Faculeare agit; quam quidem illaelam ve medium aprissi.
mum de excipie, de tranlmierie; quin eriam haurie, de conseruat, sed non paulo
debiliorem, E à Magnere Poluatur. Cum ergo vircus illa incensionem inaio-
TeM AB APTAEUTA, QUa CX LC VIFEUTe CAPCE, Con(equI nequeAE; eso FoueatuEIm-
munis: non mirum, (i, ve haber prior obseruatio, aequales acringat vireuris (ua
ettulae terminos tam armatus, quam inermis idem magnes; de aequali agic,
tione Vertoria ad aegnalem distantiam polica, siue ad aCtivIFaLIS CxFrCMAS OFaS
siure propius constitura concirent ambo: eadem nempe immurara virtus avic.
Pari de caula ctiam (c, ve Verloria aequalem concipiane Magnericum vigo
rem Cure ad armatum, sive ad inermem Mlaonerem aHFICCNEUE; nec cemporis
mora brenior aut longior necellaria est ad intundendam Verloriis virrurem.
et