# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0378
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1759050695:0378?run=74
# Title: R. P. Vincentii Leotavdi Delphinatis, Societ. Iesv, Magnetologia (shelfmark Leibn. Marg. 174)
# Folio 372, page id 1759050695:0378
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1759050695&page=378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1759050695/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
# Lines: 45 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Maenetolo
neque enim ferrum omne virture pollet magneticas d Si ea velue innata polle-
rec, ciuldem licus semper foret, neque in licum oppolicum tam Facile, ve docee
experientia mutari pollet, quemadmodum vircus Magneti insira nullam sicuis
mutationem pati obleruatur. Ouod idem aperta intueri licet experientia. Ver
Corium parato torum ferreum, ita scilicet ve medius ille eius vinbo, cui Aylus
Veclorium lultentans inserieur, Ferreus etiam Cic, non autem, ve lolet, aeneus
Ferrumine Verlorio commillus, ne ri ionis solui postit. Verlorium itaque hu-
inmodi magnetica Faculeate quam fas eric ralidissim à instrue, de suo Ayloim-
Policum ad motum compara expeditistunum: cum carbonibus rehementius
accenlis commitres ve candelcac: denique ab ione creptum in linea aequino.
ctiali, Cune in linea ad Meridianam perpendiculari, dum retrigelcic, colloca;
ne scilicet vim vllam magneticam à Tellure de nouo concipere postic, quam
hraud dubie conciperet, si dum calor remietieur, aut crectum, aut in linea me-
ridiana depolicum Consticueretur, re suo loco declaratum est. Flis poractis si
Verlorium illud frigefactum luo Aylo rursus imponas, experiere omnem vim
magneticam iplum plane exuille, nullaque directione vel in Boream, vel in
Austrum agi; led quemcunque, re Fors culerie, litum occupare, in eo que con.
quielcere. Verlorium igitur illud per calorem rehementiorem rirture, qua
prius pollebat, ita privacum est; ve resticuro priori SaLU _E RECUPCTaTO COnNa
curali, ec ex propria terri forma emanante Frigore eadem rirtus non restitua
tur. Vnde luce clarius patet rim magneticam ferro inesse non ve proprieta
tem; sed ve ad Terrxe, cui hec virtus maxime propria est, remperamentum
Proxime accedit: Quod si calore immodico solui conciserie, debitamque se-
cundarum qualieatum compositionem violari, ferrum magnecicam rircutem
non tancum conseruandi; sed etiam primo concipiendi ineptum cuadit: illius
siquidem rircuris conseruatio, aliud non est quam continuata prima eius con-
ceptio, line productio. Ouare quae causa eius in ferro conseiuarionent tollit,
eadem ipsus primam impedie productionem: adeo ve calor rehementior, qui
ex ferro rim omnem masneticam, qua pollebat, expellic; obster etiam eodem
iure quo minus eam idem ferrum à Mlagnete concipere possut: imo iure ob-
Nec multo poriori: virtus enim in ferro iam producta, Fortior est de firmio-
res egic radices, ve aeorius evellatur, et pereat ab imperente calore, quam ab
eodem calore ferrum iam occupance primi rirturis à Magnere accedente effu
Ca radii non admictantur. Ouod cum iCa SIE
Non laborabie Cabeus in reddenda carione cur Maones candescens ferrum
ad se non pelliciar, aur porius, cur tale Cercum ad Maenetem hOn aCCurraE,
eique non adhaereat: nec Gilberro difficiliis FuTurM eR CAHLA PFOFCEEC, CUIE
Ferrum ionicum, etli illud Tubstantialirer non mucari per rehementem calo-
rem admictat, Verforio admocum illud nullo modo commoneat. Nam cum
ex Principiis ab veroque admissis, de ab omnibus admictendis; cum certo de
Frmicer AabiliEO FUIHAAMCDEO NITaNEUE, ve ex dictis constat; cerrum sic ideo
Mlagnetem ad Magnerem, Ferrumque actu Magneticum vel ad Magnerem, vet
ad alrerum ferrum actu irem magnericum accurrere, re vircurem, qua pollent,
ver