# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/1815012307:0165
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/1815012307:0165?run=74
# Title: Petri Danielis Huetii Demonstratio Evangelica (shelfmark Leibn. Marg. 207)
# Folio 137, page id 1815012307:0165
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1815012307&page=165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815012307/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
# Lines: 63 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PROPOSITTO IV
nomen ex Ebraica lingua perirum Mosi cribuiste. Sic enim ipse de se: Duem illa ad. Exod. 2. 10.
optavit in locum filii, vocavitque nomen ejus, Moyses, dicens. Quia de aqua culi eum.
Obserrari superius scripsisse ABen FZTam MOSi Aorprium nomen fuisse Monios, aF-
que hujus nominis Ebraicam incerprecationem eAe Moses: quam sententiam auctori-
cace libri Aorprii De agricultura, ex Graecorum euetur. HIoc cum parum incellise-
reE R. IIaac Rrabaniet, Mosem a matre sic dictum censuie; non a Ailia Pharaonis.
prorlus conrra mentem Scrixroris Caeri. Iusignis in eo genere fuir Aquila Scripturx In-
Ferpres, qui lonificationes propriorum nominum lape respexit e reprasentavit. Paris
nominum permutationis illustre edidie exemplum patrum nostrorum memoria Jaco
bus Augultus Thuanus, nobilis Flistoricus, qui nominum propriorum significarum
Tarina linoua fere reculic. Peaterea quoniam in nominum Ebraicorum originationi-
bus e veriloquiis vis inerat ac sensus cognitu urilis, ex Fbrais ad virturem infor-
mandis opportunus, ea idcirco consectatus est Moles, nec rem populo Dei condu-
cibilem insuxerhabendam duxic, quam alias Forcasse neglexisset, et reipla neglexie,
cum Aoypria nomina, aliare exterua reterret, quorum nulli furura esser ului inter-
Pretacio. Suippe sanctx illius senris intererat scire, Adamo, exempli causta, a terra
nomen factu, ue omnes meminissent condicionis humana, cum primus hominum
omnium parens cerex Elius fuerit. Acque id cermon Larina quoque lingua exprimit,
homini ab humo appellationem arcessens. Origenis auctoricare Fulciri porest hxec
relponsio. Docet is quippe in Epistola ad AFriCANIIM, CTEXCOS INECrpretES nacgrO
MC, S quae in Fbraicis occurrerene, similibus naexriuois Crraecis, diveriax licet Signifi-
cationis reddidise: _ naCgrouIaS INEEF cpivor aC ropior, e quov aC gio, Gua OCCUE
rune in hiltoria sulannae, excogitatas fuisse ab Interprete Crraco, ut aliis naegvu-
utaus, quas in alcerius significationis rocibus Scriptor Ebrxus propoluerat, ex xqu0
responderent. Exemplum in Latina loquela dat Flierourmus, in Pextatione ad Da-
nielem: Cujus rei, inquie, nos intelligentiam nostris hanc possumus dare; ut verbi gratia,
dicamus de arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: e alentisco. In lentem re comminuat An-
selus; vel. Non lente pereas; aut, Lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem; sive aliud
quid ad arboris nomen conveniens. Simile quid nos in reddendis nominibus propriis à
Mose factum dicimus.
V. Secundo argumento, quod ducune Adrerlarii ex anciquis variarum sentium secundum
appellationibus, ex Fbraica lingua plerumque deriraris, occurrere promtum est. Nam argumencum.
primum certum est plunima rariarum illarum sentium nomina qua habet Moles, ni-
hil plane in Fbraica lingua significare. Deinde probabile est Molem nomina illa exorica,
ad linoux sux inflexionem et modum fere accommodasse, quemadmodum ruloo fieri
Tolere norum est. IIunc morem pra cateris habuerunt Crraeci. IIi Rhodum, Samum,
PTaxum ica exculerunt, quali à pôcor, oauos, raza derivata eMene, Traliam quasi ab
IranoE, Phaenices quasi dro scor pomincor, Byrlam qua(i dro ns Bupoas, Thebas quali dro rus
Dolorcos, irot 25 spouov n5 B005, Diu Socororam quasi a Diolcoride, TOrrenLCS CC-
dron e CisOn quasi do ess nespcor e Eo es macor. Similiter MOpA rCCOXCrUNE in
Nemphin, quae vox Crxcam originem Capie; Pibeleth in Bubastum. Fadem fuit X
Romanorum ratio: hi Latium quasi Laciux originis nomen formarune, quod in eo
latuerit Saturnus; Siciliam, quasi sicilitam, hoc est diritam, sire ue loquitur Mani-Manil. libE. Lo
Iius, praecisam: qux tamen origines ab aliis repudiantur. Simile quoque in alcerius
generis nominibus e materna lingua derivandis Audium e affectarionem deprehen-
das. Saturnum ita censent appellatum, quod saturetur annis, cum alii derivene a 1O,
occuluit; Jorem a juvando, alii à ; Cererem a cerendo, alii a en fructus Lunae
vi procrusus; Janum ab eundo, cum Cc, ur superius nocari, a Caros, qui genicirus est
 Car, quod Aolicum est pro Clu, Cluos. Inde ex Carco, unde Lacinum funo, quod
a juvando icidem alii arcestunt. Veltam Oridius nuncupatam vule, quod vi sua stet; Orid. libr. 6.
Tsidorus quod herbis vestita sic; cum sciamus tamen factum id nomen ab esix, hoc d isid. Onig. libl.
Chaldaico resure. illud ab cpe. Mulcus est in iis reriloguiis Cicero, multus ec ar- 5. cap. I.
cabum alicujus cermon, recurriilet ad Brabantinas e Cimbricas orioines; consului-
ses Bocharrum, Fbraicas provotuisset: ex tamen unica est rocabuli hujus orioo. Adeo
Facilis est hac in arte laplus, parata e procliris offensio. Probandus quscem ei a
laudabilis eorum conarus, qui nominum Creooraphicorum rationem pervestigantes,
dd libraicam porissimum linguam, urpore antiquissimam, et quoquoversus disteminatam,
e per rarias linguas lace parentem respiciune; modo conjecturas non plus quam con-
jecturas ralere reline; nec quod in duobus, si Forre, cribusre succesterie nonmnibus,
ad reliqua aque prorogare se posse sperene; careant que ne alqua Cyllabarum et l0-
ro; parum uterque eoroa alus pelicus. Canrines a coopie becato vo-
norum concentione decepi, sibi ipli tucum factane. IIac caurione quicunque le mu