# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/181508023X:0014
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/181508023X:0014?run=74
# Title: Philosophiae Cartesianae adversus Censuram Petri Danielis Huetii Vindicatio (shelfmark Leibn. Marg. 223, Stück 9)
# Folio 10, page id 181508023X:0014
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=181508023X&page=14
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/181508023X/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
# Lines: 37 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

CAPUT PRINUM.
dem est es in caeteris sensibus ratio, atque ut actio passoque non in agente
est, sed ineo, quod paritur; sic es sensibilis actio in ipso est sensicivo ic.
Texr. 143. Sed sensus ratio est; nec non Text. 14b. quoes manifestum est,
quodcaro non est ultimu sensorium, necesse enim esset discernens, discernere
tansendo ipsum. Maximopere demum Prob. 33. Sect. XT. sensus aurem,
ubi sejunctus ab incellisentia est, laborem velut insensibilem habet: Unde
dictum: Mensvidet, mens audit. Porro W cisel. in Anal. Aristot. p.
210. 5. 3. hujus verba lunt: Underatio, licet ipsa principaliter rei per-
ceptacercitudinem non altineat, perceptionem tamen dirieit, ne falsum
provero, dubium procerto assumatur. Nil minus Piccartus in Disp. 6.
pas. 119. 5. 32. inquiens; Fallis tamen sepe sensus: Itaque accipienda
puro locoilla (Ariltotelica) de sensu conferruminato cum ratione; quod
haurio ex Libr. 3. de Anim. ubi ait, res una mensurari, ratione videlicet
cum sensu conoruente, quatenus ex his duobus fu unum.
5. 7. Ad hanc Cenlus speciem pertinent deinceps omnia, quae
quocungremodo per lenloria externa eanquam per januasirruunt in
iplam nostram mencem, ut corum cradamus conscii. Fo ipso enim
iune species cosicationum.
5. 8. Ec hic Centus est ipsissimum ac genuinum lumennaturae,
qrod Cartel. 5. 1. P. 1. voluit exceptum e censurerum dubitationi ob.
noxiarum. Ut proinderurlus D. FTuetius 5. 6. Cap. 2. attrmans, C ar.
telrum lumini naturali omnem omnino fdem detrahere jussisse, minus
bene allegati loci conrincatur.
59. (3) Non perperam moveri grogre dubia cirea demonstra-
tiones e principia Machematica, Pradoc dislensus primiceriorum Ma
chemacicorum in his iplis principiis. Sic Christ. Clavius supra lau-
dato Vollio omne eruditionis punctum ferre rilus Prop. VTII. Lib. I.
Elem. Fucl. Cooptarit in numerum Axiomatum e hoc: Quae mutuo
fibiconeruunt, ea inter se sunt aequalia, es econtrario: quae inter se sunt
aequalia, eassibi mucuo congruunt. Clavio adstipulatur Philolopho.
rum cermanorum gloria incomparabilis Scurmins paz. 60. Mathe(.
enuclearae. Ucrigre eamen quoad posterius édiametro sele opponie
acucissimus Pacgrec. vid. pas. 1I. Elem. Geometr.
5. 10. Ulterius FTeinlinus, non ignobilis Mathematicus Germa-
nus, incer Postulaca Ceometrica admierit de hoc: Quacunquemaeni-
endine data sumi aliam magniendinem vel majorem vel minorem posse.