# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/746572255:0138 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/746572255:0138?run=74 # Title: [Danielis Lipstorpii Lubecensis, Specimina Philosophiae Cartesianae] Danielis Lipstorpii Lubecensis, Specimina Philosophiæ Cartesianæ (shelfmarks Leibn. Marg. 14; ZEN Leibn. Marg. 14) # Folio 114, page id 746572255:0138 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=746572255&page=138 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/746572255/jpgs/default/00000138.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine # Lines: 36 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. 214 P A R S T E R T F A, aerem esse dereriorem Facile incelligamus. 5. IIlud probae Pila luloria Academicis plexisque nora de Familiaris, (Germani vocant ein Ballon) cujus graricas espondus pro laxiorivelar- etioriaeris in ea comprestione rariat. 6. PTorandus crit inTCE Praecipuosmodus a Calilxo Calilai ulurpacus in examinanda. aeris graritare, quem ipleita deleribir. Accepi, inquie, lage- nam vitream satis amplam, cuios obruravi dilicenter, praeter- quam quod in serui dicitale coriaceum, cui juncta erat serictissime utris lusorii animula, qua deinde, instrumento ad id apto maxi- mam aeris quantitatem intrusi, es quia facile condensatur, duae aut eres aeris lagena intrudentur praeter eum aerem, quo primum plenaerat. Iloc ille ulus est experimento ad investigandamr aeris graritatem: ita enim congectus aerponderoliorem ta- ciclagenam, de aperto adiru subleratur pondus. Juocirca utoltendat acrem esse arctius e violentius comprestum, a uL Coonolcat, quanto major lolito aeris copiairalculoillo con- tineatur, alligar lagenam alteram primae, qua in tundoita aptepertorata lic, uc adicus polsut commode aperiri. AFquC hoc pacto firmiter juncto hoc rase cum luperiori, datoque aeri violentius compreto in lubjectam aqua plenam aditu, rantum etAuet aqua, quancum aëris violenter congeltum erar, ecpocentius constrictum. Ona ratione clarum omnino exit, ee in conteso, quanta aëris quanciras priori in lagena contenta luperaddita tuerit: haec enim aeris quantitas vio- lenter lagene intrula, ae qualis crit aguae moli percam evalcu- lo expulla: Quodintra demonstrabimus. Aliam vero experientiam leptimo loco addimus e Tol. Chrylostomi Maoneni Democrito huc deriracam, quaecalis Clt. Praeparetur lazena vitreacum animulautris, ex violenter intrudatur aqua absque aeris exitu, qui, ut irruenti aqua locum det, necessario debet comprimi, es sane poterit etiam plusquam dimidium aquae insusslari in lazenam: Quod autem major sit aeris quantitas, quam ut libere medium la zena occupet probatur, Quia