# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/746572255:0397
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/746572255:0397?run=74
# Title: [Danielis Lipstorpii Lubecensis, Specimina Philosophiae Cartesianae] Danielis Lipstorpii Lubecensis, Specimina Philosophiæ Cartesianæ (shelfmarks Leibn. Marg. 14; ZEN Leibn. Marg. 14)
# Folio 141, page id 746572255:0397
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=746572255&page=397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/746572255/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
# Lines: 41 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

COP ERNTCUS R E DEVEVUS.
tundem in Terra permeet sparii, ob naturalem motus scientiam, qua globus quilibet
e terrestribus formatus rotam Terram concomitaretur: Vbi icitur manebit vio-
leneisimus ille motus a pulvere bombardico prater Naturam concitatus, qui (ane
alteri illinaturali, quo Terra merrum ferri deberet, urut admodum pernici, quo-
dammodo amulus est. Sunt igirur jam in olobo sic emisso tres motus: Vnus, quo
is ratione gravitatis per lineam rectam centrum Terra peteret: alter, quo per
consensum torius Terrae convolurionem ad amussim imitaretur: Terrius vero
ille, qui fit per violentiam, quo vis nitri sulphurisata, es carbonibus instam-
mata, instar conieru es fulminis coeie elobum rapidisimo impetu persere,
quo minime suapte Natura veller. Cumque is violencisimus motus alterum,
quo gravia necessario, e naturaliter recta descendunt, adeo impediat, ut nist
post longe emensum sparium, imo vix quidem anrequam violentia illa se re-
miserit, atque in quietem paularim desierit, terram contincere possit; Ouid
nam, quaeso, obtinebit secundus ille morus, si es is nacuralis esset, (in circu-
lum videlicet convolutio) privilegii, ut in aere etiam tam tenui per violentis
simam illam concitationem conera naturam factam nihil prorsus impedia-
ture Experientia enim restatur, quod globus ejusdem magnicudinis ex ponde-
ris, eo, quo diximus, modo; vice versa, vi pulveris bombardisi ejusdem
quantitatis es validicatis emissus; idem proxime sparium de superficie Terre
post se relinquat, tam versus orrum quam occasum, pari; uti dictum, ejus
dem tormenti inclinatione, aere praeserrim satis tranquillo existente, es Banc
vel illam impulsionem nihil per accidens promovente, vel recardante, cum tamen
ob Terrae morum diurnum (siquis esset) concitarisimum, globus versus ortum
emissus nequaquam tantum spatii de superficie Terrae emetiri posset, praeveniente
nonnihil suo moru Terra, atque is qui versus occasum pariformiter explosus est.
Terra nunc aliquid de supersicie motu reloci suberahente, es ob id spatium inter-
ceptum acente. Nam, ut dilucidius haec intellicantur. e duplici Cartoa elobus
terreus ad obliquum emissus, intra duo minuta temporis vix motu fessus Ter-
ram pertineit, quibusvieinti millia passuum majorum moru diurno in parallelo
Germania convolri deberent, si motioni diurnae obnoxia esset tellus. Hini caeteraras
tiocinare.
5. FIaC fusius ad rerbum exscripsi ex Authore supra citato, uEtantO
Faciliori opera omnes renebra, qua in apprehendendo genuino hu-
jus objectionis sen simentes lectorum obtulcare poterant, dispelle-
rentur.
6. Breviterhaec omnia in Cummam colligam. Putant Anti-C oper-
nicani, (i Ferra moreretur convertione diurna, futurum, ut in ejacula
tione Orientali, seu rersus Orientem directa, globum extra bombai-
dam consticurum bombarda ipla sublequatur, de rehente terra ver(iss
candem