# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/769497845:0258
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/769497845:0258?run=74
# Title: Marii Nizolii De Veris Principiis Et Vera Ratione Philosophandi Contra Pseudophilosophos Libri IV (shelfmarks Leibn. Marg. 26; ZEN Leibn. Marg. 26)
# Folio 190, page id 769497845:0258
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=769497845&page=258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/769497845/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
# Lines: 44 recognised, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LIBFR III. CAP. 1.
docunq id Cciat, is ejus rei quam (cit leientiam habent necesse est, exempli orq-
ria, i quis Furtum velhomicidium Factum Scit, is turri vel homicidiiFacti sci-
entiam teneat oporrer. Ouod siipse cum id heret intertuit d ridit, aur ab ali-
quo fide diono audirit, aur certisrationibus aroumenti lque deprehendit, hoc
calujamnon Colum scientiam simpliciter, sed certam scientiam habererecte
dicitur. Ouo loquendi modoulus est Author ad Flerennium, cum in quar-
to ejus opcrislibro ita inquit, Vestrum est Judices his in unum collatis cer-
tam lumere scientiam, non suspicionem maleticii. Flxc authorille, Sivero
non intertuit nec ridie, sed ab aliquo Fortase parum fide diono audirit, aue
conjecturis tantum a incertis rationibus didicie, similiter seit gnidem e lcien.
CImo vero isnescire quidem proprie dice Ur. )
tium habet, sed non certam, hoc est, suspicionem rel opinionem. Nam
quidaliud est suspicio rel opinio, nilifcientixincerta: Neque lolumqui
itscic, hoc primo scientix modo lcientiam habere recte existimatur, sed er-
ia ex contrario, quiionorst, hunc scientis carere vere dicimus: ignorario enim scientix Con-
traria est: id quod aperte ostendie Cicero pro Sylla. cum ita aic, cujus scientium de omnibus
constae tuille, ejusignoratio de aliquo purgatio debet videri. Quo in loco apud Ciceronem
cientia hoc primo, quem dicimus, modo, accipienda est. Intertuerat enim Cassius omnibus
qua octa eranc, se tamen de Sylla se ignorare Facebatur, quare videbatur cum purgare, quod
non fecilletnili certam quandam scienti.m Pactorum omnium habere tuisser credius. Hxc est
igitur prima e communissima vis seque porestas nominis scientia apud Larinos, quam di
sinouences debemus appellore scientiam. cum certam cum incertam, ut contigerit: Et cam ita
detinire ut dicamus esse cognitionem rei relrerum, tam certarum quam in-
cerrarum, cam Facilium gam difficilium, cam rararum quam etiam ad homines
quamliberignobiles pertinente, CEr in definitione hujulmodi Scientix pona-
tur cognitio ranquam genus: omnis enim scientia est cognitio non contra:
caetera rero appenuntur, eanquam proprietates, huncprimum scientix mo-
dums ab cogui seguitur, discernentes. Alcer vero ejuldem vocis ulurpandae
modus estmulto arctior e concractior superiore, cum ridelicerlioniticarnO-
citiam ex cognitionem non qualemcunque, nec quomodocungiacceptam, led
cantumodo reirel reru sciru dignarum, cognitu difficilium, et rulxoignota-
rum: Cujulmodi sunc eas quae traduntur partim in Theologia, Phylologia,
Ccographia, Altrolosia, cxererilque hujusmodi faculcaribus; quarum finis est
non actio aliqua sed coennio sola: aeque ideo passim apud omntes Scriptores
(Imovero Falsum horumtinem non esseactionem. Theclor a Dei colendi, physioloeia corporis
curandi, Ceographis itinerum, ACrolo si tum cemporum in ulum seipublica dixnoscendo-
rum cum agriculeurx ee narigacionis causa, uc alia cacenm ab hor inibus verquisita cst.)
idoneos proprie appellantur scienria, partim in Crammarica, Phetorica,
Rrichmerica, Ccomerria, Mulica, Medicina, JureCivili, Polirica, d
aliis similibus, quarum finis est non Colum cosnitio, sed etiam actio quae dam,
d pro-
1
p