# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/769497845:0268
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/769497845:0268?run=74
# Title: Marii Nizolii De Veris Principiis Et Vera Ratione Philosophandi Contra Pseudophilosophos Libri IV (shelfmarks Leibn. Marg. 26; ZEN Leibn. Marg. 26)
# Folio 200, page id 769497845:0268
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=769497845&page=268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/769497845/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
# Lines: 39 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LIBER AIL. CAL. II
materia: nam finis ut dixi, in definitionem arcium non necessario increditur.
Distinctio autem earum simili: er ex tribus sumatur, ex officio, ex materia, ex finc:
omnesenim idem genushabent, hoc est, artem, e propterea ex generenul.
lam polsunthabere distinetionem. Fx quo patet differentia arque distinctio
inter scientiam ec arrem proprie acceptas, cum genus scientixe sic cognitio rel
nocitia genus rero artis scientia: e cum scienria lit genus, ars, vero species:
arsenim est species quaedam scientix: _ in lumma, ut ante dixi, omnisars est
Scientia quadam. Sed in quaruorhis, quae inartibus ee scientiis reperiuntur,
hoc est, ingenere, materia, officio, eetinc, ne error aliquis in detinien-
doac philosophando accidar, haec porissimum obserranda TunC. AC primum
in genere, ut id genus in quo vel detinientes rel quomodoliber aliter loquen-
resscientiam relartem ponimus, sicpropinguum X cognatum, non remo-
cum aut alienum. Ilujus enim obserrationis, relignoratione, velneoligentia
definitio Rhetorica Aristotelis, quae in primo Rhetoriex illiuseraditur, est
riciola. Nam cum Rhetorica line ulla dubitatione st in genere arcium pro
zimo e communiter a doctissimis quibusque riris definiatur esse arsbene di-
cendi de omnibus rebus: ipse Aristoceles nelcio quomodo eam non inproxi-
mo, ledinremorissimo genere collocarie, hoc est, non in arre, ut debeat, le d in
rilire facultate, dicens eam esse siraur, hoc est, vim sire Facultarem videndi
quid in quaquere est persuadibile. Nam suraurs sire facultas est ipla quidem
genus Rhetorica, Sed commune non solum artibus e scientiis omnibus, re-
rum etiam Facultatibus e propriecatibus cunetisnaturalibus. Ilc exempli ora-
tia, Faculcati axtrahendi ferrum inMagnere, ec purgandi bilem in Rhabarbaro.
Atque ideo Rhetoricae comparata est genus remorissimum, hocmodo, nam
Rhetoricaproxime estors d ingenere artium, omnis arsproprie cAtscientis
_ in genere scientiarum, omnis scientia proprie esthabitus _ in genere ho-
bituum, omnis habitus est Facultas sire in genere Facultatum. Fx quo pacet,
hujus de qua loquimur obserrationis relignoratione rel negligentia, quam
in remoro genere Aristoreles poluerit Rheroricam, _ quam ritiose eam de-
Finierit. Oua quidem in re eriam Calenuserrarie, sednontantum: namiple
quoque in Arceparra, Medicinam definiens dixit, eam esse scientiam (alu-
brium, inColubrium, se neutrorum, ac locoartis, quod est genus proximum
Medicina poluit scientiam, qua est genus remocum, non quidemeantum qua
cum illud Aristotelis, sed tamen non proximum, quidemhoc Caleni, ab eo,
quod detinitur, duobustantum, illud aurem Aristorelis quatuor gradibus est
distans. Ouanquam Calenus ridetur exculari posse, urpore qui Medicinam
tancum Theoricam, uc rocane, non practicam detinierit. Rerera enim
Nedicina