# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/769497845:0274
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/769497845:0274?run=74
# Title: Marii Nizolii De Veris Principiis Et Vera Ratione Philosophandi Contra Pseudophilosophos Libri IV (shelfmarks Leibn. Marg. 26; ZEN Leibn. Marg. 26)
# Folio 206, page id 769497845:0274
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=769497845&page=274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/769497845/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
# Lines: 41 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L IBER III CAP. III.
Fithicererer a pals qua am cirilis d politiex sciencixe, Cs libri Poliicorum, si
a communibus incipere vellemus. libris de moribus in discendo iure essent antepo-
mendi. Abiisrero qui eandem illam dirisionem lune interprecati muleo er-
iam magiserratum elt hoc elt à Lacinis, in quibus lunt e Seneca e Ouincilia-
nus, qui certiam illam dirisionis partem, quam illi LOgicen orxce vocaverunt.
ipsirertences in latinum, dlixerunt rationalem: non animadrertentes nomen
logices abillis reteribus àvo rou nozou cum significatnonrationem, sed Per-
monem relorationem ese deductum: atq; ideo L. ogicennon rationalem led
vel Termocinalem, ut quidam ajunt, vel oratoriam, uenosputamus, fuisse rer-
cendum. Fstenim Losicererera scientia ad termonem habendum, vel ad Orq-
tionem Faciendam, lS ad rarione proprie pertines. Nam per deos immorrales
quid caux est, cur scientia de sermone reloratione, qualis est line dubio lo-
(Physicaracionalis. quidem sed ramen non agir de rarione,)
sice, potius appellari debetrationalis qua P’hylice, quae est de nacura, et Fithi.
ce, qua est de moribusinonne icaracio rerlatur in Phylicis e Fchiciseractan-
dis ac sxeculadis, sicut in sermone habendo et orationefacienda Profectono
magisinhis quam in illis ratio adhibetur, ac que ideonon minusres PhylicX d
Fchica quam Logica rerera aue luntrationales aut appellari debent rationa-
les. Idquodetis contirmatP lurarchus in vitatTomeri, quihanc eande philolo-
phix dirilionerccirans, in tertia parte, noLogicensedlocol ogices, Dialecti-
cenponit, quali dedica operainterpretari ac lignificare rolens cam scientiams
quam Antiqui Logicen appellarerunt, non ad rationem, sed ad fermonem
orationemque reterri debere: enonrarionalem, led Termocinalem vel orato-
riam esse appellandam. Si quidem Dialectice aro rov sianéz cas dicta est,
Pranezed autem propric est, non noziC hoc est, raciocinari: necratione
aliquid tacere ledoratione habere, dilserere, dispurare, exquisire Permocina-
ri. Aeque ante Plutarchum Cicero, ut supra dixi, inprimo de Oratore, cam
de qua loquimur, Logicem interpretatus fuerat nonratiocinandi, led disse.
rendi lubrilicatem, _ cam Facultarem, qualiscunque cst, non ad rationem, sed
ad Termonem orationem que rerulerat. Ouamobrem de ieneca d Ouintilia-
nus a qnicunque alii Logicen non ad fermonem _ orationem, sed ad rario.
nemretulerunt: _ camnonDialecticen, hoc est, ermocinalem vel oratoriam,
ledrationalem appellandam censuerune, rehementer Fuerunt decepti: de ab
Anciquorum sententia lonsissime aberraverunc. Ilc omictam incerim stultam
illam opinionem penc omnium uniorum Dialecticorum, qui putanl ogicen
ese utipliloquuntur de enterationis, _ Logicx Facultatis subjectum esse
ensrationis hioc est, ens, nt ip si dicunt, a rotione tabricatum _e Factum. Ouxe
quidem opiniousque adeotarua est ee indosta, urne disua quiden lir, quae
reture.
20C