# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/769497845:0340
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/769497845:0340?run=74
# Title: Marii Nizolii De Veris Principiis Et Vera Ratione Philosophandi Contra Pseudophilosophos Libri IV (shelfmarks Leibn. Marg. 26; ZEN Leibn. Marg. 26)
# Folio 272, page id 769497845:0340
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=769497845&page=340
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/769497845/jpgs/default/00000340.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
# Lines: 39 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LIBFR ITI CAP. Vello
qui purane Dialecticam e Crammaticam esse duas artes a Rhetoriea se parz
tas, atque etiam, li Diis placet, qui altirmare audent Rhetoricam Dialecticae
esseparrem, relur Aristoteles dicit ôior capae Dues: quodnon alicer estFallum ex
absurdum, quam siquis diceret, aurum esse partemterri, aur lucemrenebra-
rum. Sicigitur generaliter constitura amplissima quasi juridictione de imperio
torius oraroriae Facultatis, nunc Cuper est, ut assignemus eidem luas ec proprias
omnespartes principales, qua lumuntur partim a materia ejus, partim ab of-
ficio: atque a materia dupliciter, hoc est, aut a genere materix, aur à qualitare
moteria. A generemateriae, quae lunt omnesres mundi, quatuor sumiintur
partes, qua rocantur genera, ut genus Demonstrarirum, senus Deliberati
rum, genus Judiciale, genus Philosophicum. Demonstracirigeneris officium
est, laudare rel ricuperare: Deliberatiris luadere reldissuadere: Judicialis,
acculare vel defendere in causis capitalibus, in pecuniariispetere velreculare:
Philosophici, probare velreprobare. Icem Demonstrariri generis finis est,
honestas rel curpitudo: Deliberatiri, ucilitas rel inucilicas, cum honeltare vel
curpitudine; Judicialis, aequitasrel iniguitas: PhiloTophici, reritas rel Fal(
225. Partes vero à qualitate materix luimpexe lex lune, quae similiter appellan-
tur genera, ut genustonectum caulx, genus turpe, genus dubium, genus
humile, genusobscurum, senusadmirabile, sire praecer opinionem, quod
CrrxeCi WapASOZOrVOCAHE. Postremo parres, quae nec agenerenec a qualitare
materix ducuntur, (ed ab officio, quod est bene dicere, quinque TunE, hoc est.
bene invenire dicenda, bene dilponere inventa, bene eloqui tam inventa
quam dispolica, benepronunciare omnes superiores partes, e ad extremum
Benerecordari IInde illa nemininon norxe Rhecoricxe partes quinque inren-
tio, dispositio, elocurio, pronuntiatio, d memorio: X rurtus alix sex partes ex
utodiritione inventionis orientes, quae sunt, exordium, narratio, dirisio, con-
Firtratio, conturatio, e conclusio. Adhaec praeter eas, quassupradiximus,
rhetoricas partes cam principales quam secundurias, lunt etiam alix quae dam
ex dirisione quaeltionum de consticurionum emergentes. Ouxstionuim enim
primo alix suntconsistentes, alixe inconsiltentes, hoc est, qua non consictunt
nec in judicium aur disputationem possuntrenire: ex consistentibus reto,
quae sunt contrarix inconsistentibus, hoc est, qua habent rationes ad utranq;
parrem probabiles, _ in judicium dispurationem querenire possunt: ex his
inquam communiter a Rhecoribus Rune quatuor consticutiones sive Catus
rhetorici, conjecturalis, definicirus, generalis a translatirus. Onos qui co-
onolcere cupit dilisentereraditos dc explicatos, una cum omnibus aliis parti-
bus supra dicis, is lesatrel FTermogenem rel Ciceronem rel Praperuncium
apud