# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0021
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0021?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio - , page id 779782283:0021
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=21
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
# Lines: 47 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ACTOR LECTORI.
nisi noner imperus inttaculs, qui cum ioni minime inHIE, ne SIE fruSr2
jonis minus eauss Met non porest; sed tantum lenis; quia nihil habee
graniraris; licer aurem Aristoreles innuere videatur, corpus lene propria
vi Cursum afsurgere, ex minus probaris experimenris, nimirum, quod
per mediam aquam maior aeris moles relocius alcendar quam minor,
quod cerre fallum esse, constar; irem ex Falsa hypochesi cceli solidi, in
quibus ab eo discedere non dubicamus, cerris nimirum experimentis
connicti; dicto tamen cap. vltimo, haec haber, granitas habet quamdam
vireurem, secundum quam fereur deorsum esc. de leui autem, nihil cale
habet; vnde est, quod dicamus, enin Calcem hac de re dubitalle.
XX. Cum eres murationes valde sensibiles, inracta corporis lubstan-
tia, in ipsis corporibus oblernemus; nempe ad locum, e est lario; 2d
qualicacem, ex est alceratio, ad quantirarem, e est augmentatio, vel r-
refactio; unde principia huiulmodi muracionum else, necesse cst; latio-
nis quidem, vircurem illam moriuam, seu morricem, quae vel naciva est
e ab intrinseco, ve in granibus ee animantibus, immo d in censis et
compressis, quorum dilcussio ab antiquioribus intacta relicta est; vel ab
extrinleco, qualem in proiectis cum Philolopho aliilque bene sencienri-
bus, agnolcimus: rarefactionis principium calor ett; calor enim rare.
facie, ve centies Philolophus, ac praelertim lib. 5. de gener. animal. Cap. 3.
e lib. 3. de part. anim. cap: 6. _ alibi palsim; quod cerre alio modo,
quam co, quo rract. 1. lib. 3. fieri non polle, diximus; ex hoc autem
Seqnitur, quod calor muleos alios effectus peaestet; nempe Congregat
homogenea, corpora laxac, exliccat, unde alcerarionis praecipuum quo-
que principium est, ex quo, vel Ccortum Cumpro, vel cum Frigidicate, hu-
miditace e siccicare conjuncto rarefactionis opera, alccrationes omnes
explicari Facile pollune; in hoc eriam Aristoreli perspicue adhaeremus, d
quo camen mulei dissenciumt; quomodo verotrigus legreger homogenea,
quod cories inculcat Philolophus, vix alii explicane; nos cerre nullo
negorio cum Aristorele; licer enim Frigus mera caloris priuario bE, ve
dilexte Philosophus lib. 2. de gener. animal. cap. 6. FrigeFactiuum Famem
aliquid politinum est, e post calorem, maxime actiuum.
ZXI. In explicatione caularum; Pauci Aristocelem plene seguuneur;
qui ipsum proprer quid ad quaruor reducir;nempe ad mareriam, Formam,
iplum mouens, ec id, cuius gracia; id est efficiencem ec finalem; imimo,
inguie, eadem Cxepe es ctciens, finalis _ Formalis; (IC homo geneTAE
hominem: caulam igieur vocar, quidquid ad aliud, quod de nouo est,
aliquid confere, sive remateria, sc aes ad satuam; sive re Forma, quae
in as inducieur; sine ve Raruarius _ ars, sive re ipla AacU2, quae est A-
nis huius morus: rnde finis ec Forma quali rnum quoddum existiman-
da sune; obleruantas auce, ux in his omnibus Philolophum cogirare
de vilo etectu ado, gut a mctis causis producatur; vbi enim tabri-
catur aoruss a ne suuus gus quaelo ablolurus effectus de nouo est 3
 eit, per veram actionem ploducitur: nullus omnino; ica prorlus in
sencratione plantum a, nulla enriras abloluca de nouo est; ipl2
exat