# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0022 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0022?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2) # Folio - , page id 779782283:0022 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=22 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000022.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine # Lines: 47 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. AVCTOR LECFORI. enim, Forma mera est relario; id cAt, rario, qua hoc vel illud est, quae reuera non producitur, re luo loco demonstrabimus: in hominis gene- ratione aliquid de nouo est, prerer ens respectiuum; nimirum anima ra- rionalis; Sed haec a Deo, non à generance producitur: quod vero perri- nec ad productionem caloris de impecus, veras caulas eRicientes, a qui bus. d Cubiectum in quo, ee finem nacurxe, cuius graria producancie, deliderant; Cunc enim effectus absoluri, qui de nouo lunt: caula aucem mocus est movens; lacionis quidem, per impetum, qui eAt reluri vireus monentis, cuius opera, ponic mocum; rarefactionis vero, per calorem; Ve enim le haber imperus ad mucationem loci, ira Ce habet calor ad mu- tarionem exrensionis; nam ille pexstat in luo subiecto, re mucet locum, hic veco, re excensionem; quia vero impecus est rario illa vicaria, qua mobile exigir morum, ad caulam Formalem reducendum esse, pucaui; aue cerre, si vis, ad efficienrem, iuxta formam Aristotelicam, reduces; nem- Democus, seu lario est ab imperu, licur rarefactio à calore producto in raretactibili; quin camen imperus est eriam causa vere eRiciens alcerius impetus, de calor caloris, voco impetum caulam Formalem, vel exigicinam inucationis localis ipsius mobilis, in quo est; et calorem iplius careta- ctionis Cui Cubiecti; alioguin idem morus haberet duas caulas esticientes ciuldem nominis; impecum scilicer producenrem, de imperum produ- ctum; rei e rarefactio geminum calorem. ZZTI. Ouod linmen corpus non lc, diserris verbis, apud Philolophum habes; nimirum lib. 2. de anim. cap. 7. nequeionis est, hec COrDUS, neC detuxus vllius corporis, sed ignis vel alcerius cuinspiam, nimirum luci- di peaelenria in perspicuo; id est quidam habicus, cuius cenebra Pune prinario in perspicuo; in hoc eriam non pauci, eciam ex periparericis, Arictoreli retragancur; cgo illum ab iis rindico, cum in 2. tract. lib. 3. rum in sinsulari opulculo ca de re à me conscripro, in quo nona cu- iuldam recencioris experimenta, quae huic hypocheli nonnullis repugna- se ridebantur, accurace ac diligenter expolui, reduxique ad Cuas caulas, iuxca hyporhelim Philolophi; nihil profecto cogic, ab Aristorele in hoc dilcedere; immomulta, eaque granisimi momenti persuadene, lumen elle qualicarem per medium diffulam; quamuis ab eo puro calore, qui 2 Cole v. 0. diftundicur, minime distinctam; hinc facile dictu, iuXca istam hypochesim, cur lumen calidum (IC. Adde ss colorum rem, quam itadiscussi, ve cum Philosopho in hoc prorlus conveniam, qui docee, colores esse renumeros, secundum diverlas rationes radiorum luminis e vnbellarum: de Conis idem prorlus dicendum, quos in quadam ener- sia, seu vi e moditicatione motus consticuir; idem quoque de Caporibus, odoribus, et aliis qualicaribus sensibilibus, dictum sC. ZXIII. Specierum rem ica rradidie Philolophus, ve nihil Facilius ex- cogicari posse videatur; Cunc enim formae illa line maceria, ve vocac, id est, affectiones illa organo sensibili impressa, nullo modo ramen per medium eraducta, ve mulri finoune; in quo profecto Aristoceli minimé sustragancur: est aurem affectio illa, oculo r. 8. imprella, effectus radiorum