# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0129
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0129?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 43, page id 779782283:0129
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
# Lines: 85 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L. 1B. II. DE CIOMPRESSO ET TENSO.
pus humidum sare porest; idem pristino loco, seu centro; ita bene
dico de aliis, ne Forre exempla a nacura insticurum est, re (i quam
mulciplicem; nam quemadmodum
diuersi gradus, diver (os Catus Fa-
ciune, cum in polirica, cum phy-
Sica, Sc dicicur Cacus quaectionis,
belli, rica, morbi, gentis, _c. ita
corpus diuertis satibus Censibilibus
Tubesse porest.
DEF LNLFEO TIL.
Potentia morrix media, est, qua
corpus compressum, vel tensum, de
bico extensionis gradui se se reducit.
vel reducere nititur: Non allero
hic dari huiusmodi porentiam. Led
tancum contendo, ex hypochele
quod sic, hoc ipsum cc, quod
dico; Cive sic ab incrinseco, siue
ab extrinleco: voco porentiam
morricem; quia reuera est princi-
pium mocus, qui sine principio esse
non porest; roco mediam; quia
nec es potentia morrix crauium,
qua Scilicet corpora lua sponte
motu nacurali deorsum CunE, VE
demonstratum est rom. 2. lib. 2.
quam naturalem roco; nec est po-
rencia morrix animantium, qua vel
moru prooressimo, vel quolibet
alio, quoquoversim; quamque,
animalem, seu vicalem appellare
Pollum; Ced ett inter veramque,
quali media, cum de veraque ali-
quid parricipet; de naturali qui-
dem, quia sine sensu a coonitione
agic, quod naturali competit; de
ricali rero, quia guoguoversum
Tuam rim exerit, Cuumque impe-
tum decerminat; igieur non inepto
rocabulo mediam appello, appet-
laboque deinceps: de vero cum
pocentia naturalis corporibus in
Cic, re se Le restiruane pristinae ledi,
do corpora, seu per concractio-
nem. Ccu per censionem, debita
extensione spolientur, ea virtute.
Ceu porentia polleant, qua Cele
Pristino debicx excensionis catui
resciruant: de hac pocentia Fule
agemus intra, ejul que hnem, pro-
orellus, principia, agendi modum
efectus, alialque iltius proprieta-
ces, quas hactenus nemo explicuit.
aperiemus.
IIY P O Z, H E5 15 I.
Arcus tensus, se je restituit, item
chorda censa, post diversas repetitas
que vibrationes. Aer intra vas pneu
maticum comprimitur, diuque in oc-
cluso vase rerencus, maxima vi, se
paceat via, crumpit; quae profecto
vis eo maior est, quo via anoustior
patet: denique aer, nullo fere neco-
iio ad tricesimam extensionis parcem,
per compressionem; reducitur, item
facile satis dilatatur; educto scilicet
ex clauso siphone embolo. HIXC Om
nia, quod line, ad oculum patet;
quare hypochelis phrlica est; ac
rero proprer quid line, intra de-
monstrabiimuS.
A X 1 O M A
Nullus est effectus, sine causa ap–
plicata; Pater ex Mecaph. lib. 7
caulam incelliso immediatam; hoc
Heimo HCgat.
Si nulla sit os atiseb t
enius esseltus, de quo constat, quon
spermest hlaseba modo alt-
qua bansa secinda ponenda sit: FIOC
etiam certum est; si enim effectus
est, cuius sic aliqua caula secunda,
nudta
Y D M A