# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0135
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0135?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 49, page id 779782283:0135
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L1B. II. DE COMPRESSO ET PENSO
plurimum esse conditionem prere- qua de nouo est, habet aliquam
quisiram; nempe aliquando acci-
dic, re comprimatur aer a corpoie,
quod rarelcit; nec enim, pellitur
ad vlcima mundi continia; sed can-
culum comprimitur; r. 8. ab a-
licus qui in auras abie; hinc aer
canculum cunque compressus est,
Ecilicet proprei admixcam hali-
cuum copiam, de quo alias: Tlinc
Cunc duae condiciones, ad com-
pressionem peaerequilica. scili-
cer impenerrabilitas, et extrinecus
Obex.
PROPOS. VTTI
Prima es porissima causa com–
pressionis, est impetus: FIOC PateF
ad oculum; ee nihil aliud rox ip-
la Conac: ex vero duobus modis,
per impetum tc compressio; pri-
mo, per imperum prestionis; (e-
cundo, per impecum incrusionis:
addi porect impetus corporis ia-
relcentis, de quo in prov. sequen-
cibus: pressio tic, cum vas iplim.
aereplemum, v. 8. contrahitur; Sic
premicur vrer aere plenus. Icu ve-
lica, vel inceltinum, verimque oc
clulum; haec compressionis ratio
tacilis est, nullamque habet disti-
cultarem; si enim contrahieur vas,
cerre contrahii necesse est aëra
concentum; modo vas probeoc-
clulum sIC: inerusIO verO HE, CuI
nouus aer v. 9. intrudieur vi, in
ras pecumacieum, in quo Taen
Focs ille remanet, qui prius totam
valis cauitarem occupabat: hic
nnodus est, etiam aeque Facilis, ac
primus, d senlibus ipsis quocidie
subest; igicur imperus est primaria
caula comprestionis; quae hc, cum
precsione, cum intrusione, quod
caulam, camque applicatam, per
27. 1. Led alia non est applicata,
Praecer imperum; quid enim aliud
2ionari porest; igicur cum aliqua
caula secunda huius noui effectus
esse debeac, re constat, nec sic alia
praecer impetum; cerre impetums
huius eFectus, id cA huius muca-
tionis. vel compressionis, cau-
Cam esfenecelle est, Per aX. 2. quo-
modo rero sic caula, dicemus in-
Eta.
PROP. IX
Impetus non est causa efficiens
compressionis; impetus scolicet, qui
corpori comprimendo imprimitur:
Probatur primo, quia impetus non
est caula etticiens ad intra, est enim
qualicas, quod lane abunde cum
EO. 2. l. 1. cum in Mecaph. l. 5.
explicatum ete: nempe hoc iplum
est, quod omni accidenti compe-
tic: Secundo, compreisio, quae
Hc, per imperum. ese mutatio, ve
dicain paulo post; id est transieus
violentus, a maiore, et debita ex-
centione, ad minorem exrensio-
nem, sed non debitam; aequi M1I-
tatio proprie loquendo, non ha-
bec cautam esticientem immedia-
tam; nec enim ipecuS nOuam
exrentionem CBACIE, VE PaTCE; igi-
eur non est caula cPsicienS COI-
prestionis; haec propolicio eodem
modo probatur, quo in l. 1. de MOEu
Probatum est, morum non esle pro-
prie efectum immediacum caula
efficientis; est enim compressio.
quae fc per impetum, mutario ex
censionis, remocus, est mucario
loci: praecerea in Mecaph. Lapiiis
dictum est, ad UTatIOneM NOM
demonstro; quia compressio illa, cerminari actionem; quia mutario
dicir