# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0136 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0136?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2) # Folio 50, page id 779782283:0136 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=136 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000136.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine # Lines: 88 recognised, mean confidence 0.91 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. PHt YSICAE TRACFATVS I. dicie partim ens, paxtim nOn enS; Sed rbi non est actio, non cit cau- Pa efficiens; equidem porentia mo- erix est caula efficiens impetus, ve vel hoc nemine lic caula eficiens mucationis, led mediara; pro qua, non est vIla difcultaS IGITUE ex his constat imperum nOn esse caulam esticiencem comprectio- XIS. l1. 22 impetus est causa compressionis per accidens, scilicet formalis, vel exieens: Probatur quia imperus exisie, per le, morum illius Tub- iecci, cui imprimitur; igitur ( a. 1 - quid aliud, praeces mocum, lequi- EuE ex impetu, per accidens est; isitur compressio per accidens ex imperu sequitur: lic enim impecus incrusionis, id est, quo nouus acr in. vas premmaricum inerudicue; equidem mouentur omnes aeris partes, cum illa, quae ante, va cuicarem ralis occupabane, cum illae, qua in vas intruduneur; im- peditur tamen singuLaTUM IOTIS; idque quognonersum; igitur cum parrim licmocus, partim impedia- euI, cerre maior extensio cedic ino- cui, ee minor luccedie, e sensim ECGHICUI Ex MOTU; nemPC PFaeUa- lec vis illa impetus celistentiae, qua Ccilicet comprimendum corpus quali retinet propriam de debicam extensionem: quemadmodum enim nocui Curtum relistie corpuS gra- uc. cuius scilicet indoles deorlum centir, re debicum locum hiabeat; ita compressioni relistir; ne scili- set debica e connaturali excen(io- ne spolietur: _ quemadmodum ca vincitur, ita ee relistentia illa qua debitam exrensionem rerinet ab impetu exrrinsecus impresto Cu- Peratur: igitur imperus corpori comprimendo imprelus, est caula per accidens compressionis, scili- cet caula exigens: In LAnEUIM enIIN est caula illius, in quantum exioie morum; ex quo lequitur compret- lio; positis seilicet duabus condi- tionibus pramissis, prop. 6. 8c 7. di vero impetus, qui est causa ef ficiens alterius impressi corpori comprimendo, est caula efficicns, Led iediara, e extrinleca, acque 2deo, ex accidens, iplius comprel sionis; ipla demum porentia mo- erix est ctiam causa, Led N asisre- mota: sed hac line Facilia. PROP. ZT. Corpus rarescens aliud ambiens per imperum quoque comprimit: v. 8. sic aqua pedalis, quae ita rarelcar, ut bipedalem habeat extensionem; haud dubie ambientem dera remO: vec, qui necellario inde comprimi tur; nam maiori opus esset poren- eia, ve tocus aer exera vlrim a mun- di continia prOmOvCLetUI: adde quod. Si aliquo Colido orbe con- tinetur, de quo alias, ab illa Extaeex cauirare removeri non po- relt; ISIEUI CUIML LCIIOUCEuT d COF= pore rarelcente, necellario com primitur: Elinc nifi. Cset Porsibilis Compressio, in hOC LeTUI COFPO scarum ambieu, non ellet quoque Possibilis rarefactio, ex qua ne- celtario aliqua compressio lequi- EuT: hinc iam Cupra indicarum est, eotum aéra aliquarenus esie com- prellum; porro ideo corpus carel- relistencia illa, qua proprium lo- cens, aliud ambiens, per imperum cum recinet, a maiore ri extrinse. comprimir, quia imperum impri- niv.